Kodein | |
---|---|
![]() | |
![]() | |
![]() | |
Ümumi | |
Sistematik adı | (4R,4aR,7S,7aR,12bS)-9-methoksi-3-metil-2,4,4a,7,7a,13-heksahidro-1H-4,12-metanobenzofuro[3,2-e]izoquinolin-7-ol[1] |
Qısaldılmış adı | Codeine |
Ənənəvi adı | Metilmorfin |
Kimyəvi formulu | C₁₈H₂₁NO₃[2] |
Empirik formulu | С18H21NO3 |
Nisbi mol. kütl. | 299,4 а. k. v. |
Molyar kütlə | 299,4 q/mol |
Fiziki xassələri | |
Aqreqat halı (n.ş.) | ağ rəngli kristallik |
Sıxlıq | 1,32 q/sm³ |
Termik xüsusiyyətlər | |
Ərimə nöqtəsi | 154 °S |
Qaynama nöqtəsi | 250 °S |
Alışma temperaturu | 75 °S |
Kimyəvi xassələri | |
suda maddəsində həllolma | 1 q/100 ml |
xloroformda maddəsində həllolma | 0,577 q/100 ml |
Təsnifatı | |
CAS-da qeyd. nöm. | 76-57-3 |
PubChem | 5284371 |
ChEBI | 16714 |
ChemSpider | 4447447 |
Toksikologiya | |
Zəhərliliyi | zəhərlidir |
Kodein (metilmorfin) — tiryəkin əsas alkaloidlərindən biri olub, tibbdə analgetik, öskürəkkəsici və ishal əlehinə vasitə kimi istifadə edilir. Tiryəkin tərkibində 0,2–2% kodein vardır. Hind tiryəkinin ayrı-ayrı çeşidlərində kodeinin miqdarı 6%-ə çatır. Kodein çox güclü əsasdır, suda, etil spirtində, xloroformda, dietil efirində və duru turşu məhlullarında yaxşı həll olur, qələvi məhlullarda isə həll olmur.[3]