| |||||||||||||||||||||||||
Algemeen | |||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Naam, simbool, getal | tegnesium, Tc, 43 | ||||||||||||||||||||||||
Chemiese reeks | oorgangsmetale | ||||||||||||||||||||||||
Groep, periode, blok | 7, 5, d | ||||||||||||||||||||||||
Voorkoms | ![]() | ||||||||||||||||||||||||
Atoommassa | 98 g/mol g/mol | ||||||||||||||||||||||||
Elektronkonfigurasie | [Kr] 4d5 5s2 | ||||||||||||||||||||||||
Elektrone per skil | 2, 8, 18, 13, 2 | ||||||||||||||||||||||||
Fisiese eienskappe | |||||||||||||||||||||||||
Toestand | vastestof | ||||||||||||||||||||||||
Digtheid (naby k.t.) | 11.5 g/cm³ | ||||||||||||||||||||||||
Smeltpunt | 2430 K (2257 °C) | ||||||||||||||||||||||||
Kookpunt | ~5200 K (~4927 °C) | ||||||||||||||||||||||||
Smeltingswarmte | 24 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||
Verdampingswarmte | 660 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||
Sp. warmtekapasiteit | (25 °C) 210 J/(kg·K) | ||||||||||||||||||||||||
Atoomeienskappe | |||||||||||||||||||||||||
Kristalstruktuur | heksagonaal | ||||||||||||||||||||||||
Strukturbericht-kode | A3 | ||||||||||||||||||||||||
Oksidasietoestande | 2, 4, 5, 6, 7 (sterk suur oksied) | ||||||||||||||||||||||||
Elektronegatiwiteit | 1,9 (Skaal van Pauling) | ||||||||||||||||||||||||
Ionisasie-energieë | 1ste: 702 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||
2de: 1470 kJ/mol | |||||||||||||||||||||||||
3de: 2850 kJ/mol | |||||||||||||||||||||||||
Atoomradius (ber.) | 135 pm | ||||||||||||||||||||||||
Kovalente radius | 156 pm | ||||||||||||||||||||||||
Diverse | |||||||||||||||||||||||||
Magnetiese rangskikking | paramagneties | ||||||||||||||||||||||||
Termiese geleidingsvermoë | (300 K) 50,6 W/(m·K) | ||||||||||||||||||||||||
CAS-registernommer | 7440-26-8 | ||||||||||||||||||||||||
Vernaamste isotope | |||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||
Portaal ![]() |
Tegnesium is 'n chemiese element in die periodieke tabel met die simbool Tc en atoomgetal van 43. Die chemiese eienskappe van hierdie silwergrys, radio-aktiewe, kristallyne oorgangsmetaal lê iewers tussen renium en mangaan. Die isotoop met die kortste leeftyd, Tc-99m, word gebruik in die kerngeneeskunde om sekere soorte kankers mee te diagnoseer. Tc-99 word gebruik as 'n gammastraalvrye bron van betastrale en sy pertegnaat-ioon kan moontlik gebruik word as korrosieweerder in staal (hierdie gebruik word egter beperk vanweë tegnesium se radio-aktiwiteit).
Dmitri Mendelejef het baie van die eienskappe van element 43, wat hy ekamangaan genoem het, lank voor die ontdekking daarvan voorspel. In 1925 het Ida Tacke-Noddack, Walter Noddack en Otto Carl Berg beweer dat hulle element 43 ontdek het. Hulle het dit "masurium" genoem.[1] Later het wetenskaplikes dit egter nie kan bevestig nie. In 1937 was die isotoop Tc-97 die eerste element wat kunsmatige vervaardig word, vandaar die naam (vanuit die Griekse technètos, wat kunsmatig beteken). Die meeste tegnesium wat op aarde geproduseer word, is 'n neweproduk van die fisie van uraan-235 in kernreaktore en word onttrek vanuit die kernstawe. Geen isotoop van tegnesium het 'n halfleeftyd van langer as 4.2 miljoen jaar (Tc-98) nie, dus het die waarneming daarvan in rooi reuse in 1952 die teorie ondersteun dat sterre ook swaarder elemente kan vervaardig. Op aarde kom tegnesium slegs natuurlik in uraanerts as 'n produk van spontane fisie voor; die hoeveelhede is uiters klein, maar die teenwoordigheid is nogtans vasgestel.