Xerez de la Frontera |
---|
![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5d/HDR_Panorama_%288265946396%29.jpg/280px-HDR_Panorama_%288265946396%29.jpg) |
|
Alministración |
---|
|
País | España |
Autonomía | Andalucía |
Provincia | provincia de Cádiz |
Tipu d'entidá |
conceyu d'España |
---|
Alcaldesa de Xerez de la Frontera |
María José García-Pelayo Jurado |
---|
Nome oficial |
Jerez de la Frontera (es)[1] |
---|
Nome llocal |
Jerez de la Frontera (es) |
---|
Códigu postal |
11401–11579 |
---|
Xeografía |
---|
Coordenaes |
36°42′00″N 6°07′00″W / 36.7°N 6.1167°O / 36.7; -6.1167 |
---|
Xerez de la Frontera (España) |
Superficie |
1,188.23 km² |
---|
Altitú |
56 m |
---|
Llenda con |
Algar, El Puerto de Santa María, Sanlúcar de Barrameda, Trebujena, Arcos de la Frontera, San José del Valle, Ubrique, Alcalá de los Gazules, Paterna de Rivera, Medina Sidonia, Puerto Real, Lebrija, El Cuervo de Sevilla y Cortes de la Frontera
|
---|
Demografía |
---|
Población |
213 231 hab. (2023) - 103 897 homes (2019) - 108 852 muyeres (2019) |
---|
Porcentaxe |
17.11% de provincia de Cádiz 0% de Andalucía 0.45% de España |
---|
Densidá |
Error d'espresión: Caráuter de puntuación "," non reconocíu. hab/km² |
---|
Más información |
---|
Prefixu telefónicu |
956 |
---|
Estaya horaria |
UTC+01:00 |
---|
Llocalidaes hermaniaes |
Les Palmes de Gran Canaria, Pisco, Córdoba, Sevilla, Foz do Iguaçu (es) ![Traducir](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/70/Noun_Project_label_icon_1116097_cc_mirror.svg/10px-Noun_Project_label_icon_1116097_cc_mirror.svg.png) , Moquegua, El Paso, Castro Urdiales, Arles, Biarritz, Puerto Iguazú y Pardubice
|
---|
jerez.es |
![Cambiar los datos en Wikidata](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/63/Arbcom_ru_editing.svg/12px-Arbcom_ru_editing.svg.png) |
Xerez de la Frontera[2] (castellanu: Jerez de la Frontera) ye una ciudá y conceyu d'España asitiáu na provincia de Cádiz, na comunidá autónoma d'Andalucía. La llocución «de la Frontera» alude a la Frontera de Granada, territoriu fronterizu asitiáu ente l'antiguu reinu nazarí de Granada y la Corona de Castiella.
Con una población de 212 830 habitantes en 2016,[3] ye'l conceyu más pobláu de la provincia de Cádiz, el quintu d'Andalucía y en 25ᵘ d'España. Amás, ye la ciudá más poblada del área metropolitana de la Badea de Cádiz-Xerez, tercer conglomeráu urbanu d'Andalucía con una población de 639 994 habitantes y una estensión de 2026,3 km².[4]
Ta asitiada al sur de la península ibérica, asitiada a 12 km del océanu Atlánticu y 85 km del estrechu de Xibraltar. Asitiada nuna posición céntrica y bien comunicada na provincia, Xerez convirtióse nel principal nuedu de comunicaciones y n'unu de los centros loxísticos y de tresportes d'Andalucía occidental.[5] El so tamañu y capacidá de crecedera otorgar mayor dinamismu económicu que'l de la capital provincial.[6][7][8][9]
El so términu municipal ocupa una estensión de 1188,14 km² que s'estienden sobre'l valle del Guadalquivir.[10] El términu municipal de Xerez foi'l más grande d'Andalucía hasta la secesión de San José del Valle en 1995, a partir d'esi momentu ye'l segundu, xusto por detrás de Córdoba, y sestu d'España. Amás, inclúi una amplia estensión del parque natural de Les Sufrerales y la Sierra de Gibalbín, conocíu como Montes de Propiu de Xerez.[11] Ye sede episcopal de la Diócesis de Asidonia-Xerez, que toma'l norte de la provincia de Cádiz, tomando'l ríu Guadalete como frontera natural.
Los cuatro señes d'identidá de Xerez de la Frontera son el vinu, el caballu, el flamencu y el motociclismu. La ciudá foi y ye internacionalmente conocida dende va sieglos como la capital del vinu pol so famosu Xerez, yá que ta allugada nuna zona fértil pa l'agricultura y la ganadería. Otra de les sos señes d'identidá ye'l caballu, que tien como principal curiosu la crianza del caballu cartuxanu, o tamién denomináu caballu xerezanu, una llinia de cría de caballu andaluz que data del sieglu XV. A la ciudá reconózse-y como'l trubiecu del flamencu dando grandes artistes como José Mercé o Lola Flores ente otros munchos. El Gran Premiu d'España de Motociclismu, celebráu en Xerez de la Frontera, ye unu de los más vistos y visitaos del mundu, rexuntando a cientos de miles de moteros na ciudá xerezana y el conceyu vecín d'El Puerto de Santa María mientres una selmana al añu.
El 27 de mayu de 2009 el Parllamentu d'Andalucía aprobó por unanimidá la declaración del conceyu baxu réxime d'organización de la llei 8/08 Ciudaes de gran población,[12] conocida como llei de grandes ciudaes andaluces.[13][14] Gran parte del centru históricu de la ciudá ye Bien d'Interés Cultural cola denominación de Conxuntu Históricu Artísticu.[15]
- ↑ Afirmao en: Llista de Conceyos y los sos Códigos por Provincies a 1 de xineru de 2019. Data d'espublización: 8 febreru 2019. Editorial: Institutu Nacional d'Estadística.
- ↑ Esti términu apaez nel Diccionariu de l'Academia de la Llingua Asturiana. Ver: xerez
- ↑ «Padrón continuu de los conceyos d'España». INE, 2016. http://www.ine.es/jaxiT3/Datos.htm?t=2864. Consultáu'l 20 d'avientu de 2016.
- ↑ Plan d'Ordenación del Territoriu d'Andalucía (POTA completu en pdf), Decretu 206/2006, de 28 de payares de 2006, publicáu nel BOJA nº 250 de 29 de payares de 2006, Títulu IV: Zonificación, Capítulu 2, art. 156 Identificación de les Unidaes Territoriales, lletra y, Les Unidaes de los Centros Rexonales. Correspuenden a los ámbitos de les estructures urbanes que conformen los Centros Rexonales: Sevilla, Córdoba y Xaén (insertos xeográficamente nel Valle del Guadalquivir); Granada (enserta na Depresión Intrabética); y Huelva, Badea de Cádiz-Xerez, Badea d'Alxecires, Málaga y Almería, (que conformen el frente mariniegu de Centros Rexonales).
- ↑ El País (7 de xineru de 2006). «caminos/conducen/Xerez/elpepuespand/20060107elpand_10/Tes Tolos caminos conducen a Xerez». Consultáu'l 13 de xunetu de 2008.
- ↑ La Caixa. «Anuariu Económicu de La Caixa 2008. Datos estadísticos municipales.». Archiváu dende l'orixinal, el 2014-01-07. Consultáu'l 9 de setiembre de 2008.
- ↑ Datos de dambos conceyos: Xunta d'Andalucía. «Xerez». Consultáu'l 5 de xunetu de 2007., Xunta d'Andalucía. «capital provincial». Consultáu'l 5 de xunetu de 2007. Pueden realizase tables comparatives en dicha web ente dellos conceutos. Xunta d'Andalucía. «Comparación de la población activa de dambos conceyos». Archiváu dende l'orixinal, el 7 de payares de 2011. Consultáu'l 26 de payares de 2007.
- ↑ Estudiu económicu Merco-Ciudá 2008 («MercoCIUDAD constrúi per un sitiu, el ránking xeneral de les 78 ciudaes con meyor reputación d'España, y por otru, los ránkings sectoriales que van revelar les meyores ciudaes pa vivir, pa trabayar, pa visitar, pa estudiar y pa faer negocios.» Definición completa. Merco (Monitor Empresarial de Ruputación Corporativa) (10 de payares de 2008). «Ranquin Merco-ciudá». Archiváu dende l'orixinal, el 12 d'avientu de 2008. Consultáu'l 11 de payares de 2008.
- ↑ Diariu Viva Xerez del Grupu Andalucía Información (15 d'avientu de 2008). «Xerez, ente les venti ciudaes más dinámiques d'Andalucía». Consultáu'l 15 d'avientu de 2008. L'estudiu de Dinámica de ciudaes de la Conseyería d'Economía y Facienda d'Andalucía aludíu atópase disponible on-line.
- ↑ Sistema d'Información Multiterritorial d'Andalucía, Xunta d'Andalucía. «Llistáu de términos municipales d'Andalucía.». Archiváu dende l'orixinal, el 7 de payares de 2011. Consultáu'l 5 de xunetu de 2007.
- ↑ «xerez.html El paraísu natural propiu de Xerez».
- ↑ Diario de Jerez (28 de mayu de 2009). «El Parllamentu andaluz aprueba que Xerez sía conceyu de gran población». Consultáu'l 28 de mayu de 2009.
- ↑ NoticiasOn.es (28 de mayu de 2009). «La Llei de Grandes Ciudaes va aplicar a partir del 1 de xineru». Archiváu dende l'orixinal, el 10 d'abril de 2010. Consultáu'l 28 de mayu de 2009.
- ↑ AndalucíaInformación.es (27 de mayu de 2009). «Xerez yá puede presumir de ser oficialmente una gran ciudá». Consultáu'l 29 de mayu de 2009.
- ↑ Cascu Antiguu de Xerez de la Frontera (delimitación de la Redolada 17-5-1982), identificador RI-53-0000255.