Oliver Cromwell | |
---|---|
![]() Portret Cromwella 1656. | |
Rođenje | Huntingdon, Engleska | 25. april 1599.
Smrt | 3. septembar 1658 London, Engleska | (59 godina)
Supružnik/ci | Elizabeth Bourchier (1620–1658) |
Djeca | 9 |
Potpis | |
![]() |
Oliver Cromwell (25. april 1599 – 3. septembar 1658) bio je engleski general i državnik koji je tokom Engleskog građanskog rata vodio parlament Engleske protiv kralja Karla I i vladao britanskim ostrvima kao lord protektor od 1653. do 1658. godine. Rođen je u plemićkoj porodici koja potiče od sestre ministra Thomasa Cromwella. Malo se zna o prvih 40 godina njegovog života, jer su samo četiri njegova lična pisma preživjela zajedno sa sažetkom govora koji je održao 1628. godine. Postao je puritanac nakon vjerskog preobraćenja 1630.-ih, zauzimajući općenito tolerantan stav prema mnogim protestantskim sektama svoga razdoblja. Bio je intenzivno religiozan čovjek, samozvani puritanski Mojsije, i žarko je vjerovao da Bog predvodi njegove pobjede. Izabran je za poslanika engleskog parlamenta tokom perioda kratkog (1640) i dugog (1640. - 1649.) parlamenta. Tokom Engleskog građanskog rata bio je jedan od glavnih zapovjednika vojske novog obrasca tokom poraza kraljevskih vojnih snaga.
Kao jedan od potpisnika potjernice za kraljem Karlom I 1649. godine, dominirao je kratkotrajnim Engleskim Commonwealthom kao član Krnjeg parlamenta (1649. - 1653.). Nakon preuzimanja komande nad engleskom vojskom u Irskoj 1650. godine, porazio je konfederacijsku i kraljevsku koaliciju čime je okončao Irski rat (1641. - 1653.). Nakon toga je raspustio Krnji parlament uspostavivši kratkotrajni Mali parlament na kojem je imenovan za lorda protektora Engleske (koja je u to vrijeme uključivala i Vels), Škotske i Irske. Kao vladar provodio je agresivnu i efikasnu vanjsku politiku. Umro je prirodnom smrću 1658. godine i sahranjen u Vestminsterskoj opatiji. Kada su se Rojalisti 1660. godine vratili na vlast zajedno sa kraljem Karlom II, iskopali su njegovo tijelo i odrubili mu glavu.
Cromwell je jedna od najkontroverznijih ličnosti u historiji Britanskih ostrva. Njegova tolerancija prema protestantskim sektama nije se odnosila na katolike; njegove mjere protiv katolika u Irskoj su okarakterizirane kao genocidne ili gotovo genocidne. Izabran je za jednog od deset najvećih Britanaca svih vremena u anketi BBC-a 2002. godine.