Desmond Tutu | |
---|---|
![]() | |
Ganwyd | Desmond Mpilo Tutu ![]() 7 Hydref 1931 ![]() Munsieville ![]() |
Bu farw | 26 Rhagfyr 2021 ![]() o canser y brostad ![]() Tref y Penrhyn ![]() |
Dinasyddiaeth | De Affrica ![]() |
Alma mater |
|
Galwedigaeth | offeiriad Anglicanaidd, amddiffynnwr hawliau dynol, awdur ffeithiol, diwinydd efengylaidd, archesgob, gweithredydd gwleidyddol ![]() |
Swydd | Anglican Archbishop of Cape Town, Bishop of Johannesburg, bishop of Lesotho, ysgrifennydd cyffredinol ![]() |
Cyflogwr | |
Priod | Nomalizo Leah Tutu ![]() |
Plant | Mpho Andrea Tutu ![]() |
Gwobr/au | Gwobr Heddwch Nobel, Medal Rhyddid yr Arlywydd, Gwobr Templeton, Gwobr Pedwar Rhyddid - Rhyddid Addoli, Medal Giuseppe Motta, Gwobr Gwirionedd y Goleuni, Gwobr Monismanien, Gwobr Pacem in Terris, Delta Prize for Global Understanding, Gwobr James Parks Morton am Rannu Ffydd, Gwobr Ryngwladol Catalwnia, Golden Plate Award, Fulbright Prize, Albert Schweitzer Prize for Humanitarianism, Gandhi Peace Prize, Gwobr Heddwch Sydney, Jamnalal Bajaj Award, Dyngarwr y Flwyddyn, Doethor Anrhydeddus Prifysgol Groningen, honorary doctor of the University of Warsaw, Doethor Anrhydeddus Prifysgol Caergrawnt, Doethor Anrhydeddus Prifysgol Fienna, Doethor Anrhydeddus Prifysgol Harvard, Doethur Anrhydeddus Prifysgol Columbia, Honorary doctor of the University of Fribourg, Uwch Groes Dosbarth 1af Urdd Teilyngdod Gwladwriaeth Ffederal yr Almaen, Uwch Swyddog y Lleng Anrhydedd, Cydymaith Anrhydeddus, Commander of the Order of Orange-Nassau, René Cassin Prize, Fellow of the African Academy of Sciences, honorary doctorate of Pompeu Fabra University, Medal Anrhydedd Senedd Catalwnia, honorary doctor of the University of Portland, Order of Jamaica, Osgar, honorary doctor of the University of Tromsø, Bailiff Grand Cross of the Order of Saint John, Bishop John T. Walker Distinguished Humanitarian Service Award, Archbishop of Canterbury's Award for Outstanding Service to the Anglican Communion, Order for Meritorious Service, honorary doctorate at the University of Washington, Marion Dönhoff Award, Honoris causa doctorate by Université Toulouse-III ![]() |
llofnod | |
![]() |
Offeiriad Anglicanaidd o Dde Affrica ac archesgob Tref y Penrhyn oedd Desmond Mpilo Tutu (7 Hydref 1931 - 26 Rhagfyr 2021).[1]
Ganed ef yn Klerksdorp yn nhalaith Transvaal, yn aelod o grŵp ethnig y Xhosa. Ef oedd archesgob croenddu cyntaf yr Eglwys Anglicanaidd. Daeth i amlygrwydd fel ymgyrchwr yn erbyn Apartheid, ac yn 1984 dyfarnwyd Gwobr Heddwch Nobel iddo.
Wedi i Apartheid ddod i ben, bu ganddo ran amlwg yn y Comisiwn Gwirionedd a Chymod yn Ne Affrica. Roedd hefyd yn feirniadol o ddiffyg ymateb llywodraeth De Affrica i broblemau hawliau dynol yn Simbabwe dan Robert Mugabe.
Fel Nelson Mandela, Jimmy Carter ac eraill, bu hefyd yn feirniadol o Wladwriaeth Israel am y modd y maen nhw wedi trin y Palesteiniaid. Dywedodd: