![]() | |
Enghraifft o'r canlynol | iaith, iaith fyw ![]() |
---|---|
Math | Rwanda-Rundi ![]() |
Label brodorol | Kinyarwanda ![]() |
Enw brodorol | Ikinyarwanda ![]() |
Nifer y siaradwyr | |
cod ISO 639-1 | rw ![]() |
cod ISO 639-2 | kin ![]() |
cod ISO 639-3 | kin ![]() |
System ysgrifennu | yr wyddor Ladin ![]() |
![]() |
Mae Kinyarwanda,[3] Rwandeg neu Rwanda ac, ar googletranslate yn yr orgraff Gymraeg, Ciniarwanda, a adnabyddir yn swyddogol fel Ikinyarwanda,[4] yn un o'r ieithoedd Bantw ac yn iaith genedlaethol Rwanda yng nghanolbarth Affrica.[5] Mae'n dafodiaith o'r iaith Rwanda-Rundi a siaredir yn Burundi a rhannau cyfagos o Weriniaeth Ddemocrataidd y Congo, Wganda (lle mae tafodiaith a elwir yn Rufumbira neu Urufumbira ) a Tansanïa. Mae Kinyarwanda yn gyffredinol ymhlith poblogaeth frodorol Rwanda ac yn ddealladwy i'r ddwy ochr â Kirundi, iaith genedlaethol Burundi gyfagos.[5] Mae Kinyabwishya a Kinyamulenge yn dafodieithoedd dealladwy i'r ddwy ochr a siaredir yn nhaleithiau Gogledd Kivu a De Kivu yn GDd Congo cyfagos.
Yn 2010, sefydlwyd Academi Iaith a Diwylliant Rwanda (RALC)[6] i helpu i hyrwyddo a chynnal Kinyarwanda. Ceisiodd y sefydliad ddiwygio orthograffig yn 2014, ond bu pwysau mawr arno oherwydd eu natur wleidyddol ganfyddedig o'r brig i'r gwaelod, ymhlith rhesymau eraill.[7]