![]() | |
Enghraifft o'r canlynol | genre gerddorol ![]() |
---|---|
Math | chant ![]() |
Gwlad | India, Iran ![]() |
Dechrau/Sefydlu | 2000 (yn y Calendr Iwliaidd) CC ![]() |
![]() |
Ynganiad cysegredig yw mantra neu mantram (Sansgrit: मन्त्र /ˈmʌntrə/ Pali: mantaṃ) sy'n air neu'n ffonem, neu grŵp o eiriau yn Sansgrit, Pali ac ieithoedd eraill y cred ymarferwyr fod â phwerau crefyddol, hudol neu ysbrydol.[2][3] Mae gan rai mantrâu strwythur cystrawennol ac ystyr lythrennol, tra nad oes gan eraill.[4]
Cyfansoddwyd y mantrâu cynharaf yn y Fedeg yn India tua 2000-1000 CC.[5] Ar ei symlaf, mae'r gair ॐ (Aum, Om) yn gwasanaethu fel mantra, credir mai hwn yw'r sain a lefarwyd gan berson ar y ddaear. Mae sain aum wrth ei gynhyrchu yn creu atseinedd yn y corff sy'n helpu'r corff a'r meddwl i fod yn dawel, digynwrf. Mewn ffurfiau mwy soffistigedig, yn ymadroddion melodig gyda dehongliadau ysbrydol fel hiraeth ddynol am wirionedd, realiti, goleuni, anfarwoldeb, heddwch, cariad, gwybodaeth a gweithredu.[2][5][6]
Mae'r defnydd, strwythur, swyddogaeth, pwysigrwydd, a mathau o fantras yn amrywio yn ôl ysgol ac athroniaeth Hindŵaeth, Bwdhaeth, Jainiaeth a Siciaeth.[3][7] Yn nhraddodiad Shingon Japan, ystyr y gair Shingon yw mantra.[8] Mae emynau, gwrthffonau, siantiau, cyfansoddiadau a chysyniadau tebyg i'w cael yn Zoroastriaeth,[9] Taoaeth, Cristnogaeth, ac mewn mannau eraill.[2] Mae mantrâu yn chwarae rhan ganolog mewn tantra.[5][10] Yn yr ysgol hon o feddwl, ystyrir bod mantrâu yn fformiwla gysegredig ac yn ddefod bersonol iawn, sy'n cael effaith, dim ond ar ôl cychwyn eu llefaru. Mewn ysgolion eraill Hindŵaeth, Bwdhaeth, Jainiaeth neu Siciaeth, nid yw cychwyn yn ofyniad.[6][9]