Mercat Cross yw enw Albaneg y strwythur gwelir mewn trefi’r Alban gyda’r hawl i gynnal marchnad neu ffair; rhoir y fath hawl gan frenin, esgob neu uchelwr. Dydyn nhw ddim o reidrwydd ar ffurf croes.
Maent ar safleoedd marchnadoedd, ond maent hefyd yn denodi llefydd i ymgasglu, ac yn hanesyddol oeddynt llefydd o gosb neu grogi. Mae 126 ohonynt yn yr Alban.[1][2]