Math | natural region, flooded grasslands and savannas, WWF ecoregion ![]() |
---|---|
Daearyddiaeth | |
Sir | Florida ![]() |
Gwlad | ![]() |
Cyfesurynnau | 26°N 80.7°W ![]() |
![]() | |
Mae'r Bytholwerni[1][2] (Saesneg: the Everglades) yn rhanbarth naturiol o wlyptiroedd trofannol yn rhan ddeheuol talaith Florida yn yr Unol Daleithiau, sy'n cynnwys hanner deheuol basn draenio mawr o fewn y parth Neotropic. Nid yw'r ecosystem y mae'n ei ffurfio i'w chael yn unman arall ar y ddaear ar hyn o bryd.[3]
Mae'r Bytholwerni yn wlyptir isdrofannol sydd wedi'i leoli yn ne Fflorida, o bwysigrwydd ecolegol mawr. Cynigiodd mewnfudwyr i'r rhanbarth a oedd am ddatblygu planhigfeydd ddraenio'r Bytholwerni yn gyntaf ym 1848, ond ni geisiwyd unrhyw waith o'r fath tan 1882. Adeiladwyd y camlesi yn ystod hanner cyntaf yr 20g gan ysgogi economi De Florida, a achosodd y datblygiad o'r tir. Ym 1947, ffurfiodd y Gyngres Brosiect Rheoli Llifogydd De a Chanol Florida, a adeiladodd 1,400 milltir (2,300 km) o gamlesi, llifgloddiau a dyfeisiau rheoli dŵr. Tyfodd ardal fetropolitan Miami yn sylweddol ar yr adeg hon, a dargyfeiriwyd dŵr o'r Bytholwerni i'r dinasoedd. Troswyd rhannau o'r Bytholwerni yn dir amaeth, a'r prif gnwd oedd cansen siwgr. Mae tua 50 y cant o'r Bytholwerni gwreiddiol wedi'u datblygu fel ardaloedd amaethyddol neu drefol.[4]
Mae'n gynefin i rywogaethau brodorol amrywiol ac ar hyn o bryd mae'n cael ei warchod gan Barc Cenedlaethol y Bytholwerni.