Guns, Germs, and Steel | |
---|---|
skribita verko | |
Aŭtoroj | |
Aŭtoro | Jared Diamond |
Lingvoj | |
Lingvo | angla lingvo |
Eldonado | |
Eldondato | 1997 |
Eldonejo | W. W. Norton & Company |
Ĝenro | eseo |
Honorigoj | Premio Pulitzer por Ĝenerala Nefikcio |
Guns, Germs, and Steel: The Fates of Human Societies (Pafiloj, ĝermoj kaj ŝtalo: La fatoj de homaj socioj; subtitolita A Short History of Everybody for the Last 13,000 Years (Mallonga historio de ĉiuj dum la lastaj 13 000 jaroj)) estas libro de Jared Diamond, profesoro pri fiziologio, kiu specialiĝis pri studado de la evoluo de birdoj endemiaj al Nov-Gvineo. [1]
La verko fariĝis furorlibro, kiu gajnis la premion Pulitzer por nefikcio, kune kun kvar aliaj internaciaj literaturaj premioj, kaj estis tradukita en 25 lingvojn kaj vendis milionojn da ekzempleroj tra la mondo.
Ĉefe, la verko provas respondi la demandon, kial la eŭropa-azia civilizo estas tiu, kiu disvolvis altnivelan teknologion pli frue ol la cetero de la homaj civilizoj. Por respondi ĉi tiun demandon, Diamond recenzas la homan historion dum la lastaj 13 000 jaroj, emfazante la geografion de ĉiu regiono kaj ĝiajn efikojn al la evoluo de la loĝantaro. Laŭ li, la diferencoj en la evoluo de la civilizoj ne devenas de ia supereco, kiu devenas de supera inteligenteco, sed de kombinaĵo de faktoroj, kiel la frua malsovaĝigo de bestoj kaj plantoj, ebligita pro la lokaj geografiaj kondiĉoj, kiuj finfine kondukis al teknologia progreso kaj ankaŭ al pli da imuneco kontraŭ plagoj. Ĉi tio kontrastas al socioj, kies ekonomio daŭre baziĝis sur vivmodelo de ĉasisto-kolektisto. En pli posta periodo, la teknologia progreso kaŭzis la produktadon de pafiloj kaj ŝtalo, kaj fine al koloniismo, kiu signifis la eŭropa regado de la cetero de la kontinentoj de la mondo.