1. Landgrafujo Hesio-Darmstadt 2. Grandduklando Hesio 3. Respubliko Hesio | |||||||||||||
Origina nomo: | |||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
1. Landgrafschaft Hessen-Darmstadt 2. Großherzogtum Hessen und bei Rhein 3. Volksstaat Hessen | |||||||||||||
| |||||||||||||
historia lando • state in the Confederation of the Rhine • grandduklando • state of the German Confederation 1815–1848 & 1850–1866 | |||||||||||||
Geografio
| |||||||||||||
Ĉefurbo: | |||||||||||||
Areo:
|
7 688,36 km² (1910)
| ||||||||||||
Loĝantaro | |||||||||||||
Kvanto de loĝantoj:
|
1 282 051 (1910)
| ||||||||||||
Nacia konsisto:
|
germanoj
| ||||||||||||
Ŝtat-strukturo | |||||||||||||
Patrina lando:
|
ekde 1871: Germana Regno
| ||||||||||||
Estiĝo:
|
1567: divido de la landgrafujo Hesio inter 4 heredantaj filoj
la 13-an de aŭgusto 1806: ekesto de la Grandduklando Hesio kadre de la napoleona erao la 9-an de novembro 1918: ekesto de la Respubliko Hesio en la Novembra Revolucio de Germanio | ||||||||||||
Pereo:
|
|||||||||||||
| |||||||||||||
Hesio-Darmstadt aŭ Hesujo-Darmstadt (aŭ ...-Darmŝtato), germane Hessen-Darmstadt [hesn darmŝtat], estis historia germana ŝtato kun ĉefurbo Darmstadt, situanta proksimume en la sudo kaj mezo de la nuna federacia lando Hesio, kiu ekzistis kun diversaj ŝtatformoj kaj nomoj de 1567 ĝis 1945.
Kiel ĝia najbaro kaj rivalo Hesio-Kaselo dum pluraj jarcentoj, la landgraflando Hesio-Darmstadt ekestis en 1567 per la divido de la iama landgraflando Hesio. Dum preskaŭ 400 jaroj la du iamaj landgraflandoj restis disigitaj. Post la napoleona erao kaj la Viena Kongreso, la norda, Hesio-Kaselo, eliris kiel "elektoprinclando Hesio"; la suda, Hesio-Darmstadt, kiel "grandduklando Hesio". Ambaŭ Hesioj fariĝis partoj de la Germana Regno: La estinta elektoprinclando fariĝis prusia provinco, la grandduklando fariĝis memstara membro-ŝtato de la Regno.
La Novembra Revolucio en 1918 forigis ĉiujn monarĥiojn en Germanio. La Germana Regno fariĝis la Vajmara Respubliko, kaj la grandduklando Hesio fariĝis respubliko, Volksstaat Hessen = "popola ŝtato", do respubliko Hesio. Post la Dua Mondmilito ĝi estis kunigita en 1945/46 kun la iama elektoprinclando kaj eksa prusa provinco al nova federacia lando, kiu komence nomiĝis "Grand-Hesio", sed baldaŭ ŝanĝis sian nomon al Hesio kaj en 1949 membriĝis en la Federacia Respubliko Germanio. Fine la partoj de la iama landgraflando Hesio estis denove unuigitaj al unu komuna ŝtato.