Plutono ![]() ![]() | |
---|---|
![]() Rigardo de la nordpolusa teritorio kaj de la malproksima al Ĥarono flanko de Plutono, fotita de la kosma sondilo New Horizons la 14-an de Julio 2015 el distanco de proksimume 450.000 km[1]
| |
Proprecoj de la orbito | |
Granda duonakso | |
Perihelio – Afelio | 29,658 340 67 AU (4 436 824 613 km) –
|
Discentreco | |
Orbita inklinacio | 17.141 75°
|
Sidera periodo | 7,8163 Gs (247,69 jaroj) |
Meza cirkulrapido | 16 798 km/s |
Fizikaj proprecoj | |
Kategorio | Planedoido |
Meza diametro | 2370 ± 20 km |
Maso | (0,0021 termasoj) 1,305×1022 kg |
Meza Denso | 2.03±0.06 g/cm³ |
Ekvatora falakcelo je surfaco | m/s² |
Fuĝrapido | km/s |
Rotacia periodo | 552,1 ks (6 t 9 h 22 min) |
Inklinacio de la rotacia akso | 119.591 ± 0.014° |
Albedo | |
Proprecoj de la atmosfero | |
Premo surfaca | 0,49 m/s² (0,05 de la tergravito) bar |
Temperaturo surfaca min. – meza – maks. |
37 K |
Ĉefaj komponantoj |
metano kaj nitrogeno |
Historio kaj alioj | |
Malkovrinto | Clyde Tombaugh |
Malkovrinta dato | 18-a de februaro 1930 |
Lunoj | 5: Karono, Nikso, Hidro, Kerberoso kaj Stikso. |
134340 Plutono estas nanplanedo rondiranta Sunon plejparte ekster la orbito de la oka planedo Neptuno. Ĝis la jaro 2006 ĝi estis klasata kiel la naŭa planedo de Suno, sed la 24-an de aŭgusto 2006 la ĝenerala asembleo de Internacia Astronomia Unio tiel precizigis la difinojn de klasoj de objektoj en la suna sistemo, ke Plutono perdis la epiteton planedo. Ekde tiam ĝi estas membro de la grupo planedoidoj, al kiuj komence apartenas ankaŭ la plej granda konata asteroido Cereso kaj la trans-Neptuna objekto Eriso. Tiu grupo verŝajne kreskos.
Plutono iam estas pli proksima al Suno ol Neptuno estas. Povas esti, ke ĝi iam estis luno de Neptuno. Lastan fojon Plutono troviĝis interne de la orbito de Neptuno ekde la 7-a de februaro 1979 ĝis la 11-a de februaro 1999.
Plutono havas atmosferon el maldensaj metano kaj nitrogeno, kaj, sur la grundo, glacion el metano. Kiel Tero kaj Marso, Plutono havas sezonojn ("vintro" kaj "vintrego") kaj polusajn glaciojn.
Oni malkovris du novajn satelitojn Nikso kaj Hidro en 2005, la kvaran provizore nomatan S/2011 P 1 aŭ P4 en 2011 kaj la kvinan (Stikso) en 2012.