Tjurkaj popoloj | |
---|---|
etno | |
popolo | |
Ŝtatoj kun signifa populacio | |
Lingvo(j) | |
tjurka lingvaro | |
Religio | |
islamo • ortodoksismo • judismo • budhismo | |
La tjurkaj popoloj estas grupo de popoloj loĝanta precipe en Eŭrazio kaj parolantaj lingvon el la grupo de la tjurka lingvaro. En diversaj gradoj ili dividas historiajn kaj kulturajn komunecojn. Anoj de la tjurkaj popoloj nuntempe vivas en Azerbajĝano, Kazaĥio, Kirgizio, Turkio, Uzbekio kaj aŭtonomaj respublikoj kaj regionoj ĉefe (do ne nur) en Rusio, Ĉinio, Kartvelio kaj Ukrainio.
Malgraŭ la grandaj geografiaj distancoj inter la loĝataj teritorioj inter la tjurkaj popoloj ekzistas signifaj kulturaj kaj historiaj komunecoj; la plej grava estas la lingvoj: la turka lingvo de Turkio tre proksimas al la plej multaj aliaj tjurkaj lingvoj. La litero "j" en tjurko simple lingve diferencigu inter "turko", do parolanto de la turka lingvo, kaj "tjurko", do parolanto de iu ajn el la lingvoj strukture parencaj al la turka.
Dum la 19-a jarcento ekestis politika kaj kultura movado, kiu celas pli fortan interligon inter la tjurkaj popoloj - tiu movado nomiĝas panturkismo. La scienco, kiu okupiĝas pri la lingvoj, historio kaj kulturoj de la tjurkaj popoloj, estas la turkologio.
Rank | Country | Area | 1950 | 2000 | 2050 | 2100 |
---|---|---|---|---|---|---|
1 | ![]() |
783,562 | 21,122,000 | 65,970,000 | 89,291,000 | 87,983,000 |
2 | ![]() |
447,400 | 6,293,000 | 25,042,000 | 35,117,000 | 32,077,000 |
3 | ![]() |
2,724,900 | 6,694,000 | 15,688,000 | 22,238,000 | 24,712,000 |
4 | ![]() |
86,600 | 2,886,000 | 8,464,000 | 11,210,000 | 9,636,000 |
5 | ![]() |
199,900 | 1,739,000 | 4,938,000 | 7,064,000 | 9,046,000 |
6 | ![]() |
488,100 | 1,205,000 | 4,386,000 | 6,608,000 | 5,606,000 |
Total | 4,730,462 | 39,939,000 | 124,488,000 | 171,528,000 | 169,060,000 |
Rank | Country | Area | EEZ | Shelf | EEZ+TIA |
---|---|---|---|---|---|
1 | ![]() |
783,562 | 261,654 | 56,093 | 1,045,216 |
2 | ![]() |
447,400 | 0 | 0 | 447,400 |
3 | ![]() |
2,724,900 | 0 | 0 | 2,724,900 |
4 | ![]() |
86,600 | 0 | 0 | 86,600 |
5 | ![]() |
199,900 | 0 | 0 | 199,900 |
6 | ![]() |
488,100 | 0 | 0 | 488,100 |
Total | 4,730,462 | 261,654 | 56,093 | 4,992,116 |