Aintzira Handiak Great Lakes (en), Grands Lacs (fr) | |
---|---|
![]() | |
Datu orokorrak | |
Mota | group of interconnected lakes (en) ![]() |
Azalera | 208.610 km² |
Bolumena | 22.725 km³ |
Geografia | |
![]() | |
Koordenatuak | 45°48′N 84°00′W / 45.8°N 84°W |
Leku geografikoa | Ipar Amerika |
Hidrografia | |
Hustubidea | San Laurendi ibaia |
Aintzira Handiak[1] (ingelesez: Great Lakes, frantsesez: Grands Lacs) Ipar Amerikako ipar-ekialdean, AEB eta Kanadaren artean, elkarri loturik dauden bost aintzira zabal dira: Superior[2], Michigan[2], Huron[2], Erie[2] eta Ontario[2]. Azken honetatik behera abiatzen den San Laurendi ibaiak Ozeano Atlantikoarekin lotzen ditu. Munduko ur gezako aintzira multzorik handiena da: 244.160 km²-ko eremua eta 22.684 km³-ko bolumena[3]. Izan ere, planetako ur gezaren % 20 inguru han dago[4][5][6].
Superior aintzira munduko ur gezako hirugarren lakurik handiena da, Baikal (Siberia)[2] eta Tanganykaren (Afrika)[2] atzetik, eta Kaspiar itsasoa (ur gazikoa) kontuan hartuta, bigarrena hedaduraz. Míchigan aintzira da taldeko bakarra osorik Estatu Batuetan dagoena[7][8][9].
Aintzira Handiak azken glaziazioaren amaieran hasi ziren eratzen, duela 14.000 urte inguru; izan ere, izotz-geruzak urtzean, arroak ebaki zituzten lurrean, eta horiek urez bete ziren[10]. Aintzirak bide garrantzitsua izan dira garraiorako, migraziorako eta merkataritzarako, eta espezie ugariren bizileku izan dira[11].
Inguruko eskualdeari Aintzira Handien eskualdea deitzen zaio, zeinak Aintzira Handien Megalopolia barne hartzen duen[12].