En xadrez, a posición de xaque mate, ou mate, é aquela coa que o último bando que moveu gaña a partida. É dicir, hai un xaque ao rei, que non pode ser evitado mediante ningunha xogada legal por parte do bando ameazado.
O xaque como xogada de ameaza de captura que é, só pode ser evadido dun dos tres seguintes xeitos:
Se ningunha das tres formas anteriores é posible, fálase entón dun xaque mate.