Pneumonia | |
---|---|
Nama lain | Pneumonitis |
![]() | |
X-ray dada peparu pneumonia akibat influenza dan Haemophilus influenzae, dengan konsolidasi bertompok-tompok putih, terutamanya di lobus atas kanan (anak panah) | |
Sebutan | |
Pengkhususan | Pulmonologi, Penyakit berjagkit |
Gejala | Batuk, sesak nafas, pernafasan cepat, demam[1] |
Tempoh | Beberapa minggu[2] |
Punca | Bakteria, virus, sedutan[3][4] |
Fibrosis sista, COPD, asma, kencing manis, kegagalan jantung, sejarah merokok, umur yang sangat muda, umur tua[5][6][7] | |
Berdasarkan simptom, imbasan sinar-X dada [8] | |
COPD, asma, edema pulmonari, embolsime pulmonari[9] | |
Pencegahan | Vaksin, cuci tangan, tidak merokok[10] |
Rawatan perubatan | Antibiotik, antiviral, terapi oksigen[11][12] |
Kekerapan | 450 juta (7%) setahun[12][13] |
Kematian | Empat juta setahun[12][13] |
sunting![]() |
Pneumonia (disebut [pnéu.mo.nia]) merujuk kepada keadaan radang paru-paru[14] yang terutama mempengaruhi kantung udara kecil, dikenali sebagai alveoli.[3][15] Gejala biasanya termasuk beberapa kombinasi batuk berkahak atau kering, sakit dada, demam, dan kesukaran bernafas.[16] Keterukan keadaan ini adalah berbeza-beza.
Pneumonia biasanya disebabkan oleh jangkitan virus atau bakteria, dan jarang oleh mikroorganisma lain.[a] Mengenal pasti patogen yang bertanggungjawab boleh menjadi sukar. Diagnosis sering didasarkan pada gejala dan pemeriksaan fizikal.[8] X-ray dada, ujian darah, dan kultur kahak boleh membantu mengesahkan diagnosis.[8] Penyakit ini boleh diklasifikasikan berdasarkan lokasi ia diperoleh, seperti pneumonia yang diperoleh di komuniti, hospital, atau yang berkaitan dengan penjagaan kesihatan.[19]
Faktor risiko untuk pneumonia termasuk fibrosis sista, penyakit paru-paru obstruktif kronik (COPD), penyakit sel sabit, asma, diabetes, kegagalan jantung, sejarah merokok, kebolehan batuk yang lemah (seperti selepas strok), dan sistem imun yang lemah.[5][7]
Vaksin untuk mencegah jenis pneumonia tertentu (seperti yang disebabkan oleh bakteria Streptococcus pneumoniae, berkaitan dengan influenza, atau berkaitan dengan COVID-19) tersedia.[10] Kaedah pencegahan lain termasuk mencuci tangan untuk mencegah jangkitan, dan tidak merokok.[10]
Rawatan bergantung pada punca asas.[20] Pneumonia yang dipercayai disebabkan oleh bakteria dirawat dengan antibiotik.[11]Jika pneumonia teruk, individu yang terjejas biasanya dimasukkan ke hospital. Terapi oksigen akan digunakan jika tahap oksigen rendah.[11]
Setiap tahun, pneumonia menjejaskan kira-kira 450 juta orang di seluruh dunia (7% daripada populasi) dan mengakibatkan kira-kira 4 juta kematian.[12][13] Dengan pengenalan antibiotik dan vaksin pada abad ke-20, kadar kelangsungan hidup telah bertambah baik dengan ketara.[12] Walaupun begitu, pneumonia tetap menjadi penyebab utama kematian di negara-negara membangun, dan juga dalam kalangan orang yang sangat tua, sangat muda, dan yang mempunyai penyakit kronik.[12][21] Pneumonia sering memendekkan tempoh penderitaan dalam kalangan individu yang nazak.[22]
Susceptibility is higher among elderly people (≥65 years)
<ref>
tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama BMJ06
<ref>
tidak sah; tiada teks disediakan bagi rujukan yang bernama isbn0-7234-3200-7
Ralat petik: Tag <ref>
wujud untuk kumpulan bernama "lower-alpha", tetapi tiada tag <references group="lower-alpha"/>
yang berpadanan disertakan