Burschenschaften zijn traditionele Duitse studentenverenigingen.
De naam komt van Bursche, hetgeen jongen of student betekent. De Burschenschaften vinden hun oorsprong in de Urburschenschaft van Jena uit 1815, die gebaseerd was op liberale en patriottische ideeën. Na 1820 werden de Burschenschaften in toenemende mate in de vorstendommen onderdrukt.
De term "Burschenschaft" wordt vandaag de dag voor een deel door zeer verschillende studentenverenigingen gebruikt.
Hoewel zich nu ongeveer 300 van de 1.500 tot 2.200 studentengenootschappen in het Duitse taalgebied "Burschenschaft" noemen, wordt de term in het openbaar veelal ten onrechte als verzamelnaam voor alle studentenverenigingen gebruikt. De meeste studentengenootschappen die geen Burschenschaft zijn, hebben historisch gezien geen verbinding met de Burschenschaften en kennen een geheel andere organisatie.
Burschenschaften kennen over het algemeen een verplichte beoefening van de mensuur, oftewel het academisch schermen.
Met name enkele leden van de grootste overkoepelende organisatie van Burschenschaften (Dachverband), de Deutsche Burschenschaft kennen om historische redenen een politieke werking. Traditioneel georiënteerde studentenverenigingen gelden daarom in de publieke opinie in het Duitse taalgebied tegenwoordig – en niet altijd ten onrechte[1][2] – als politiek rechts tot extreemrechts, dit vaak tot hun grote ontzetting. Zo wil het Corps (de oudste vorm van studentenverenigingen) uitdrukkelijk niet tot de Burschenschaften gerekend worden.
Naast de Deutsche Burschenschaft bestaan er nog enkele andere overkoepelende organisaties van studentenverenigingen die zichzelf als Burschenschaft omschrijven. Deze zijn de NeueDB, opgericht in 1996[3], en de Allgemeine Deutsche Burschenschaft, opgericht in 2016.[4] Naast deze twee overkoepelende organisaties bestaan er ook nog Burschenschaften die geen lid zijn van een Dachverband.