Oorlog in Nagorno-Karabach (1988-1994) | ||||
---|---|---|---|---|
![]() | ||||
Armenië, Nagorno-Karabach en Azerbeidzjan. Het gebied van de voormalige Nagorno-Karabachse Autonome Oblast omlijnd met rood. Het gebied onder de feitelijke jurisdictie van de Republiek Artsach in het bruin.
| ||||
Datum | 20 februari 1988 – 12 mei 1994 | |||
Locatie | Nagorno-Karabach, Azerbeidzjan. | |||
Resultaat | Armeense overwinning. Nagorno-Karabach is een de facto onafhankelijke republiek, maar is de jure onderdeel van Azerbeidzjan. Ook gebieden eromheen komen onder Armeense controle. | |||
Strijdende partijen | ||||
| ||||
Leiders en commandanten | ||||
| ||||
Troepensterkte | ||||
| ||||
Verliezen | ||||
|
De oorlog in Nagorno-Karabach was een gewapend conflict tussen Azerbeidzjan en haar Armeens bevolkte regio Nagorno-Karabach die zich tijdens het uiteenvallen van de Sovjet-Unie afscheidde.
De wortels van het conflict gingen terug tot het begin van de 20e eeuw, de Armeens-Azerbeidzjaanse Oorlog van 1918-1920. Het gebied kwam bij de oprichting van de Sovjet-Unie tegen de Armeense wens in als Nagorno-Karabachse Autonome Oblast in de Azerbeidzjaanse sovjetrepubliek. In februari 1988 escaleerde het conflict geleidelijk tot een daadwerkelijke oorlog tussen Azerbeidzjan en Nagorno-Karabach, waarbij Armenië vanaf het begin hulp leverde aan de laatste en sinds 1993 zelf ook betrokken raakte bij het conflict.[7][8][9][10]
Tijdens de oorlog verklaarde Nagorno-Karabach zich onafhankelijk, onder de naam Republiek Artsach. Internationaal werd Artsach niet erkend als zelfstandige staat. In de praktijk ontstond echter een gebied dat de facto los stond van Azerbeidzjan, en dat in grondgebied verdubbelde door inlijving van het tussen Armenië en Nagorno-Karabach gelegen gebied. Daarmee ontstond een aaneengesloten Armeens gecontroleerd gebied, samengesteld uit het oorspronkelijke Armenië en het nieuwe Artsach. Een noordelijk district dat oorspronkelijk bij de autonome oblast Nagorno-Karabach behoorde werd na 1991 juist gecontroleerd door Azerbeidzjan.
Omdat de zelfstandige status internationaal nooit erkend werd, rekenden de meeste landen van de wereld het gehele gebied de jure (formeel) ook na de oorlog tot het grondgebied van Azerbeidzjan. Sinds 1994 onderhandelden Armenië en Azerbeidzjan over de toekomstige status van Nagorno-Karabach. Honderdduizenden burgers aan beide zijden raakten door het conflict ontheemd. Het geweld is meermaals opnieuw opgelaaid, onder meer in 2016, 2020 en in 2023 toen het gehele gebied onder Azerbeidzjaanse controle kwam.