Nicolaas V | ||||
---|---|---|---|---|
Tommaso Parentucelli 15 november 1397 – 24 maart 1455 | ||||
![]() | ||||
Paus Nicolaas V door Peter Paul Rubens, geschilderd tussen 1612 en 1616.[1]
| ||||
Paus | ||||
Periode | 1447-1455 | |||
Voorganger | Eugenius IV | |||
Opvolger | Calixtus III | |||
Wapen | ![]() | |||
Kerkelijke carrière | ||||
1444-1447 | Bisschop van Bologna | |||
1446-1447 | Kardinaal-priester van Santa Susanna | |||
Lijst van pausen | ||||
|
Nicolaas V, geboren als Tommaso Parentucelli (Sarzana, 15 november 1397 – Rome, 24 maart 1455) was paus van 18 maart 1447 tot zijn dood.
Nicolaas V wordt gezien als de eerste echte renaissancepaus.[2] Na de ballingschap van het pausdom in Avignon was hij de derde paus die weer in Rome gevestigd was. Zijn leven is beschreven door Giannozzo Manetti, een humanistisch politicus die behoorde tot de grootste intellectuelen te Italië in die tijd.
Nicolaas V was een van de weinige pausen uit de renaissance die zich niet overgaf aan nepotisme[bron?] en acelibataire uitspattingen. Hoewel zijn levenswijze sober was, deed hij vele inspanningen om van Rome de meest prestigieuze stad van de Renaissance maken. "Opdat het prachtige uitzicht van de stad het geloof der nederigen zal versterken", zou hij verklaard hebben. Het einde van het Concilie van Bazel, waarvoor hij een belangrijke bijdrage leverde door een verzoening met de tegenpaus Felix V, maakte van Rome namelijk opnieuw het centrum van het christelijke geloof.[bron?]
Nicolaas V trok allerlei wetenschappers, schrijvers en kunstenaars naar Rome. Bovendien vormden de boeken die hij aanschafte de kern van de Vaticaanse Bibliotheek. Daarnaast gaf hij opdracht tot het vertalen van veel Griekse literatuur naar het Latijn en liet hij plannen ontwerpen voor het Vaticaanse Paleis en de Sint-Pietersbasiliek. Om deze bouwwerken te financieren, werd door de kerk onder andere handel gedreven in zogenaamde aflaten, wat voor priesters en monniken in Duitsland aanleiding was een protestbeweging te vormen die zou uitgroeien tot het Protestantisme.
Nicolaas voerde dus een intensieve cultuurpolitiek om het Rome van de klassieken te doen heropleven, maar dan nu onder het gezag van de Rooms-Katholieke Kerk.