François-Hercule de Valois (Parijs18 maart1555 - Chateau-Thierry 10 juni1584), Hertog van Anjou, was de jongere broer van de Franse koning Hendrik III ten tijde van het begin van de Tachtigjarige Oorlog. Bij zijn geboorte droeg hij de titel hertog van Alençon, maar bij de troonsbestijging van zijn broer Hendrik, nam hij diens oorspronkelijke titel hertog van Anjou over.
De Staten-Generaal stelden hem in 1581 aan als soeverein vorst. De opstandelingen hoopten hiermee te bereiken dat Frankrijk zich in de oorlog zou mengen.
Frans van Anjou eiste dat de Nederlanden zich onafhankelijk van Spanje zouden verklaren. Dit gebeurde in 1581 met de Acte van Verlatinghe. Al snel bleek de keuze voor Anjou een vergissing: de hertog, die weinig politieke macht gekregen had, hield zich meer bezig met feesten dan met regeren. Ook het feit dat hij katholiek was, werkte in sommige kringen niet in zijn voordeel. Toen in 1582 een aanslag op het leven van Willem van Oranje werd gepleegd, wezen velen in de richting van de Hertog van Anjou.
1570: 1 november: - de Allerheiligenvloed teistert de Nederlandse kusten en vernielt vele dijken en andere waterkeringen. Gevolg: honderden doden, tienduizenden daklozen, verzwolgen veestapels en wintervoorraden, zoals ook in Egmond. Begin van de ondergang van Bergen op Zoom als welvarende handelsstad. Algemene verarming van de Nederlandse bevolking, waardoor ook Alva's belastinghervormingen mislukken. Gevolg: Alva in geldnood en muitende Spaanse troepen. 12 december: - Herman de Ruiter neemt bezit van Slot Loevestein voor de prins. Overig dat jaar: Invoering van de Criminele Ordonnantiën en de Ordonnantiën op de Stijl van Procederen in criminele zaken, de eerste geüniformeerde geschreven strafwetgeving in de Nederlanden. Johan van Oldenbarnevelt wordt advocaat bij het Hof van Holland, waar hij zich specialiseert in zaken die met dijken en drainage te maken hadden. Don Frederik bezet het Huis ter Kleef nabij Haarlem.
1571: In de Nederlanden bereidt men zich voor op een lange strijd. Zo wordt ongeveer een zesde deel van de eiken van het Haagse Bos (Den Haag) gekapt om een verdediging te bouwen tegen Spaanse soldaten. De eerste Synode van de Nederlandse Gereformeerde Kerk wordt gehouden in Emden. 31 juli: - De landvoogd Alva vaardigt het decreet van de Tiende Penning uit: een soort btw.
1572: 1 april: - Inname van Den Briel door de watergeuzen. 9 juli: - 19 katholieke geestelijken afkomstig uit Gorcum tegen de zin van Willem van Oranje door geuzen in Brielle gemarteld en vermoord. Deze mensen raken bekend als de martelaren van Gorcum. 19 juli: - Eerste Vrije Statenvergadering in Dordrecht. 12 steden nemen hieraan deel, waarbij de basis wordt gelegd voor de Staat der Nederlanden onder 'leiding' van het Huis van Oranje. 1 december: - Na vrijwillige overgave van de stad worden 490 naar een kerk gelokte burgers van Naarden in koelen bloede vermoord op bevel van legeraanvoerder Romero. Wie niet is gekomen wordt opgehangen aan de bomen. Slechts zestig inwoners van Naarden ontspringen de dans. Overig dat jaar: graaf Lodewijk van Nassau benoemd tot commandant van de watergeuzen, naast Lumey. De Geuzenvloot moet, na dreiging van koning Filips II van Spanje aan koningin Elizabeth I van Engeland, de Engelse kust verlaten. Amersfoort dat in de middeleeuwen en 16e eeuw wegens zijn gunstige ligging veel te lijden heeft van oorlogshandelingen, wordt door Staatse troepen bezet. Dendermonde wordt door Spaanse troepen verwoest. Veere in Zeeland kiest de kant van de prins van Oranje en de Grote Kerk komt in handen van de Hervormden. Don Frederik (zoon van de hertog van Alva) neemt zijn intrek in Huis ter Kleef (Haarlem). Don Frederik vestigt hier het hoofdkwartier van de Spanjaarden tijdens het beleg van Haarlem.
1573: 17 april: - slag bij Vlissingen, een zeeslag tussen een Spaanse vloot onder Sancho d'Avila en een geuzenvloot onder Lieven Keersmaker. 22 april: - Slag bij Borsele, een zeeslag tussen een Spaanse vloot onder Sancho d'Avila en een geuzenvloot onder admiraal Worst. De meeste Spaanse schepen moeten terugkeren. 12 juli - Haarlem geeft zich over aan de Spanjaarden. Kapitein Ripperda en 700 manschappen worden door de Spanjolen terechtgesteld. 8 oktober: - Spaans beleg van Alkmaar afgeslagen ('bij Alkmaar begint de victorie'). Als dank geeft prins Willem van Oranje de stad het eeuwigdurend recht tot het houden van de Kaaswaag. 11 oktober: - Slag op de Zuiderzee tussen de Watergeuzen en een Spaanse vloot, die eindigt in een overwinning voor de Watergeuzen. Overig: hertog Alva wil zelf het verzet in de Nederlanden breken. Alva stuurt Medina Celi, die Filips op advies van Granvelle als opvolger van Alva naar de Nederlanden gezonden had, terug; maar het succes blijft uit en Alva legt zijn ambt neer. Hij vertrekt naar Spanje waar hij in ongenade blijft tot 1578. 1 december: - Alva op eigen verzoek vervangen door Don Louis de Requesens. 18 december: - Alva verlaat de Nederlanden. Overig dat jaar: Het Spaanse leger onder Alva's zoon Frederik herovert bijna alle steden in Overijssel en Gelderland. Amersfoort wordt door Spaanse troepen ingenomen. Beleg van Haarlem door de Spanjaarden onder Don Frederik. Heldinnenrol van Kenau Simonsdochter Hasselaer. Don Frederik blaast Huis ter Kleef Haarlem) op, om te voorkomen dat de Geuzen dit kasteel gebruiken als uitvalsbasis om Haarlem weer te veroveren. De abdij en het kasteel van Egmond worden verwoest door de Geuzen onder leiding van Diederik Sonoy en op bevel van Willem van Oranje. Met de bezittingen van de abdij werd de oprichting van de universiteit van Leiden gefinancierd.Slag op de Mookerheide, 1574
1574: 29 januari: - Slag bij Reimerswaal tussen de Spaanse hoofdvloot onder Glimes en Romero en de geuzenvloot onder Lodewijk van Boisot en Joost de Moor. De Spaanse vloot wordt verslagen. 8 februari: - Middelburg capituleert en sluit zich bij de prins aan. 14 april: - In de Slag op de Mookerheide leiden de staatse troepen zware verliezen. 3 oktober: - De Spanjaarden geven het beleg van Leiden op, nadat half Nederland op bevel van Willem van Oranje onder water is gezet (Leidens ontzet). Overig dat jaar:Vlaardingen wordt door de Geuzen platgebrand om te voorkomen dat de stad in handen valt van de Spanjaarden.
1576: 16 april: - Willem van Oranje ondertekent de "akte van redemptie", volgens welke geen boom meer mag worden gekapt in het Haagse Bos, en dit nooit mag worden verkocht. 21 juni: - Val van Zierikzee na Spaans beleg onder leiding van Mondragón. 4 november: - Gewelddadige plundering van Antwerpen door muitende Spaanse soldaten. De gebeurtenis staat bekend als de Spaanse Furie. 8 november: - Ondertekening van de Pacificatie van Gent, de onderlinge vrede tussen de noordelijke en zuidelijke gewesten van de Nederlanden, ook bekend als de zogenaamde Eerste Unie, in januari 1577 bekrachtigd door de Staten-Generaal te Brussel.
1577: 7 januari: - Ratificatie van de Pacificatie van Gent, de onderlinge vrede tussen de noordelijke en zuidelijke gewesten van de Nederlanden, ook bekend als de zg. Eerste Unie door de Staten-Generaal te Brussel. 17 februari: - Don Juan vaardigt het Eeuwig Edict uit. De Spaanse troepen zullen worden teruggeroepen en de Staten zullen zelf het katholicisme handhaven. 6 april: - Filips II ondertekent de Unie van Brussel, een vredesverdrag van alle Nederlandse gewesten, na onderhandelingen tussen Willem van Oranje en aartshertog Matthias van Oostenrijk, die door de Zuidelijke Nederlanden als hun landvoogd benoemd was. 24 juli: - Don Juan valt de stad Namen aan, waarmee een einde komt aan de Unie van Brussel. Na deze aanval erkennen de gewesten niet langer Don Juan als hun landvoogd en vragen ze Matthias van Oostenrijk zijn plaats in te nemen. Overig dat jaar:graaf van Rennenberg wordt op voordracht van Willem van Oranje benoemd als stadhouder van de noordelijke gewesten Friesland, Groningen, Drenthe en Overijssel. Unies van Atrecht en Utrecht
1578: Alexander Farnese wordt landvoogd van de Nederlanden. 1 augustus: - Te Rijmenam heeft een gewapend treffen plaats dat wordt uitgevochten tussen de Spaanse landvoogd Juan van Oostenrijk en de versterkte Staatse legers die zich met 17.000 manschappen hebben verschanst in de Dijlevallei aan de grens met Muizen. Alexander Farnese voert het bevel over de Spaanse troepen. 4 oktober: - Jacob Hessels, lid van de Bloedraad, wordt in Gent opgehangen. Overig dat jaar: Er wordt een eerste complete kerkorde gemaakt, op de 'Nationalen Synodi der Nederlandischen Duytschen ende Walschen Kerkcken', gehouden in Dordrecht.
1579: 6 januari: - Verklaring van de Unie van Atrecht (trouw aan de Spaande koning en het rooms-katholicisme) door vooral Waalse gewesten. 23 januari: - Verklaring van de Unie van Utrecht (doorgaand verzet tegen de Spaanse overheersing) door calvinistische Noord-Nederlandse gewesten onder leiding van Jan van Nassau12 maart - 1 juli:Beleg van Maastricht. De hertog van Parma neemt Maastricht in. Overig dat jaar: decreet van koning Filips II: RK en Filips, òf excommunicatie en opstand. De katholieke landvoogd van Friesland, Groningen, Drenthe en Overijssel, graaf van Rennenberg, kiest voor het katholicisme en Filips, maar krijgt, na diplomatie van Willem van Oranje alleen Groningen mee. Begin van een guerrillaoorlog. Friesland kiest definitief voor het calvinisme. Keizer Rudolf II van het Heilige Roomse Rijk bemiddelt tussen de koning en de opstandelingen in de Nederlanden.
1581: hertog Frans van Anjou wordt aangesteld als vorst over de Nederlanden; hij loopt een blauwtje bij koningin Elizabeth I van Engeland. 28 juni: - De stad Breda wordt bij verrassing door Spaanse troepen ingenomen. 5 juli: - De Staten-Generaal benoemen Willem van Oranje tot stadhouder van alle zeven provinciën. 23 juli: - De Spaansgezinde stadhouder Rennenberg overlijdt te Groningen op ruim 40 jarige leeftijd. 26 juli: - het Plakkaat van Verlatinghe ('het volk is er niet voor een vorst, maar een vorst voor het volk') verklaart Filips II vervallen van de troon van de Nederlanden en is in feite de onafhankelijkheidsverklaring. 30 september: - Nabij Noordhorn vindt er een slag plaats, die wordt gewonnen door Spaansgezinde troepen onder leiding van Francisco Verdugo. 29 november: - Parma dwingt na een langdurig beleg Doornik tot overgave, de enige Waalse stad die trouw was gebleven aan de Staten-Generaal. Overig dat jaar: De Nederlanden worden in het Latijn Belgica Confoederata genoemd, een verwijzing naar de oude Romeinse aanduiding van het gebied.
1582: 19 januari: - Na huwelijksonderhandelingen met koningin Elizabeth I, komt Frans van Anjou met in zijn gevolg ook de graaf van Leicester, uit Engeland naar de Nederlanden en doet zijn intocht in Antwerpen. 18 maart: - Eerste, mislukte, aanslag op Willem van Oranje door de twintigjarige Jean de Jaureguy. Als gevolg van de zware verzorging overlijdt zijn derde echtgenote, Charlotte van Bourbon, aan uitputting. 5 mei: - Charlotte van Bourbon, sinds 12 juli 1575 gehuwd met prins Willem van Oranje, overlijdt te Antwerpen op ongeveer 35 jarige leeftijd. 5 juli: Na een beleg van bijna drie maanden capituleert Oudenaarde voor de troepen van Parma. 2 augustus:Lier gaat door verraad in Spaanse handen over. 17 september:Steenwijk wordt bij verrassing door Spaanse troepen ingenomen. Overig dat jaar: Mislukte putsch van Frans van Anjou in Antwerpen. De zilveren carolus komt in omloop. Deze munt zal tot 1680 als (eerste) eenheidsmunt voor de Zeventien Provinciën fungeren. Deze munt was de eerste met een 'kop' (van de keizer).
1584: 10 juli: - Willem van Oranje wordt in de hal van de Prinsenhof in Delft door een pistoolschot vermoord. Hij werd 51 jaar oud. Dader: Balthasar Gerards. Overig dat jaar: Formering van de Raad van State in de noordelijke Nederlanden. Berchem wordt door de staatse troepen met de grond gelijk gemaakt, met uitzondering van het kasteel.
1585: 29 juli: - De Friese stadhouder Willem Lodewijk sticht te Franeker een universiteit, die in feite een theologische hogeschool is. 27 augustus: - De Val van Antwerpen: Alexander Farnese, de hertog van Parma, verovert het laatste zuidelijke bolwerk Antwerpen. Hij forceert hiermee een definitieve scheiding van de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden. Na de val verlaten 60.000 van de 100.000 inwoners de stad. 1 november: - Maurits wordt stadhouder van Holland en Zeeland. Overig dat jaar:Nijmegen valt in Spaanse handen.
1586: 17 juli:Prins Maurits verovert de stad Axel op de Spaanse troepen. Overig dat jaar: Komst van Robert Dudley, de graaf van Leicester als vertegenwoordiger van koningin Elizabeth I van Engeland, die gevraagd was soeverein vorst over de Noordelijke Nederlanden te zijn. Johan van Oldenbarnevelt wordt landsadvocaat van de Staten van Holland.
1587: De graaf van Leicester wordt gedwongen te vertrekken. 8 februari: - Onthoofding op het kasteel Fotheringhay van de Schotse koningin Maria Stuart op beschuldiging van hoogverraad. De Engelse koningin Elizabeth I ondertekende het vonnis met tegenzin. 31 oktober: - De Universiteitsbibliotheek Leiden opent haar deuren na haar oprichting in 1575. Overig dat jaar: Stadsbrand in Helmond.
1588: De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden wordt uitgeroepen. Johan van Oldenbarnevelt heeft hier op de achtergrond toe bijgedragen door geleidelijk aan de buitenlandse invloeden in de Nederlandse politiek terug te brengen. Overig dat jaar: De Spaanse Armada verslagen door een Engelse vloot onder leiding van Admiraal Francis Drake, terwijl Hollandse watergeuzen de hertog van Parma verhinderden zich vanuit Vlaanderen bij de Armada aan te sluiten. De Spaanse Armada verliest de drie opeenvolgende confrontaties met de Engelsen.
1589: Hervormingen van het leger van prins Maurits.
Jaren 90
1590: 4 maart:prins Maurits verovert Breda dankzij zijn list met een turfschip, zie Turfschip van Breda. Overig dat jaar: De hertog van Parma krijgt het bevel om het leger Parijs binnen te trekken, waardoor Maurits de tijd kreeg om het Nederlandse leger te hervormen.
1601: 4 juli: - Begin van het beleg van Oostende door de Spanjaarden. Overig dat jaar: De "Oude Compagnie" fuseert met de "Nieuwe Brabantse Compagnie" tot "Verenigde Amsterdamse Compagnie".Ambrogio Spinola, Spaans veldheer
1607: 25 april: - Nederlandse oorlogsschepen vernielen onder leiding van Jacob van Heemskerck een Spaanse vloot in de haven van Cadiz. Deze zeeslag is gekend als de Slag bij Gibraltar.
1608: Het verloop van de slag bij Gibraltar leidde tot vredesbesprekingen in Den Haag na buitenlandse bemiddeling. Deze vredesonderhandelingen mislukken.
Dankzij het Twaalfjarig Bestand kreeg de Republiek de rol van een feitelijk erkende onafhankelijke mogendheid. In deze tijd begint de Gouden Eeuw en de meeste kolonisaties in het Verre Oosten.
1610: Filips Willem van Oranje neemt na 25 jaar zijn plaats in als heer van Breda. Hij herstelt de Roomse Kerk, maar respecteert de machtspositie van de gereformeerde kerk.
1611: Het derde jaar van het Twaalfjarig Bestand gaat in.
1615: 2 maart: - In opdracht van de Staten van Groningen en Drenthe hebben de landmeters Pieter de la Haye en Pieter Sems de grens vastgesteld tussen beide provinciën. Groningen accepteert de uitkomst niet, omdat Ter Apel daarin Drents wordt.
1617: 4 augustus: De Staten van Holland namen de 'Scherpe Resolutie' aan, waarin de steden de vrijheid kregen op te treden tegen de contra-remonstranten. Johan van Oldenbarnevelt
1619: 12 mei: Oldenbarnevelt, Hogerbeets en de Groot worden veroordeeld van hoogverraad. 13 mei: Johan van Oldenbarnevelt wordt op het Binnenhof onthoofd. Met de dood van Van Oldenbarnevelt en het verbod op de remonstrantse leer was de strijd in het voordeel van prins Maurits beslist.
Jaren 20
1620: Willem Lodewijk, stadhouder van Groningen en Drenthe, overlijdt. Hij wordt opgevolgd door zijn jongere broer Ernst Casimir.
1621: In de Tachtigjarige Oorlog hernemen de vijandelijkheden tussen de Nederlanden en Spanje na het Twaalfjarig Bestand. De vestingstad Sluis in Vlaanderen doorstaat opnieuw een Spaanse aanval. Wanneer prins Maurits aan de macht komt, zijn de betrekkingen met Frankrijk behoorlijk bekoeld en ontvangt de Republiek geen steun meer. Ook in Duitsland gaat het niet goed met de protestantse zaak.
1622: Spinola wordt gedwongen het beleg van Bergen-op-Zoom op te geven.
1625: 23 april:Frederik Hendrik volgt zijn halfbroer Maurits op als stadhouder en kapitein-generaal van de Staatse troepen. Hij probeert Breda te redden tijdens het Beleg van Breda, maar de stad is gedwongen zich in Spaanse handen over te geven (25 juni:). Noordwest-Brabant is nu weer onder Spaans gezag. Engeland is nu ook in oorlog met Spanje.
1626: Frederik Hendrik en Ernst Casimir beginnen een militaire campagne. 22 juli: - De Friese stadhouder Ernst Casimir van Nassau-Dietz herovert voor de Republiek de stad van Oldenzaal.
1628: De vloot van de West-Indische Compagnie onder Piet Hein boekt een spectaculaire overwinning in de slag in de Baai van Matanzas voor de kust van het eiland Cuba. Hij onderschept de zilvervloot. Dit laat 11 miljoen gulden in handen vallen van de Republiek. (Dit vertegenwoordigt zo'n driekwart jaar oorlogsuitgaven). Er breekt een opvolgingsstrijd uit tussen Frankrijk en Spanje over Mantua, die rampzalige gevolgen voor Spanje heeft. Er dreigt een inval in Groningen vanuit Oost-Friesland. Olivares probeert vanuit Madrid daar een gezamenlijk leger van de Spanjaarden en de Duitse Keizer op de been te brengen.
1629: 14 september:'s-Hertogenbosch geeft zich gewonnen. Dit is in deze streken de zwaarste klap voor Spanje sinds de ondergang van de Armada in 1588. Frederik Hendrik voert het Beleg van 's-Hertogenbosch uit. Als afleiding vallen de troepen van de keizer Gelderland binnen. Zij nemen Amersfoort en herstellen er de katholieke diensten. De Unietroepen nemen echter Wesel in waardoor 's keizers troepen afgesneden worden van alle versterkingen. Zij trekken zich terug naar de IJssel.
1632: Hendrik Casimir volgt zijn vader op als stadhouder van Friesland, Groningen en Drenthe ondanks pogingen van Frederik Hendrik om stadhouder van alle Zeven gewesten te worden. — Frederik Hendrik probeert de katholieke graaf Hendrik van den Bergh aan te zetten de adel in het zuiden in opstand te brengen tegen wat een manifesto van de Staten-Generaal van de Republiek het zware en ondraaglijke juk van de Spanjaarden noemt. Brussel is bijzonder bezorgd. Vanuit Luik roept van den Bergh openlijk tot opstand op, maar de ontevreden adel in het zuiden is toch niet bereid om met het ketterse noorden in zee te gaan. Zij stellen hun hoop meer op kardinaal Richelieu. — Venlo, Roermond en Sittard vallen in handen van Frederik Hendrik. Hij begint een beleg van Maastricht. De stad geeft zich uiteindelijk gewonnen, maar bedingt het recht katholiek te blijven. — De infanta stuurt vanuit BrusselRubens naar Maastricht om een bestand voor te stellen aan Frederik Hendrik. Deze heeft daar weinig belangstelling voor. — De Zuidelijke Staten-Generaal komen -voor het laatst onder Spaans gezag- bijeen. Zij dwingen de infanta, tegen de wil van Filips IV, met het noorden te onderhandelen. Spanje moet nu eerst zijn gezag in het zuiden zien te herstellen. kardinaal de Richelieu
1633: De onderhandelingen tussen de Republiek en het Zuiden staan op instorten. Frederik Hendrik stelt voor de besprekingen te beëindigen. Er ontstaat grote onenigheid tussen de Hollandse steden. Uiteindelijk willen Holland en Overijssel doorgaan maar zij worden overstemd door de andere vijf gewesten. De onderhandelingen worden afgebroken. Lodewijk XIII van Frankrijk biedt de Republiek een bondgenootschap aan.
1634: 4 november:Ferdinand van Oostenrijk wordt landvoogd van de Nederlanden. Overig dat jaar: In het nieuwe verdrag tussen de Republiek en Frankrijk nemen zij zich voor de Zuidelijke Nederlanden de kans te geven zelf in opstand te komen. In dat geval mogen zij een confederatie worden. Zo niet, dan zullen de Republiek en Frankrijk het gebied verdelen. De Waalse gewesten worden deel van Frankrijk, evenals een deel van Vlaanderen. De rest komt bij de Republiek. De Zuidelijke Nederlanden
1635: 8 februari: - Frederik Hendrik en Richelieu sluiten een verdrag dat de Zuidelijke Nederlanden verdeeld tussen de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden en Frankrijk. 19 mei: - Frankrijk verklaart de oorlog aan Spanje nadat Spanje de steden Sierck-les-Bains en Trier veroverde. Overig dat jaar: Spanje kiest voor verdediging tegen Frankrijk, maar aanval tegen de Republiek. De Zuidelijke Nederlanden bleken veel moeilijker te veroveren dan gedacht. Spaanse troepen van Geldern nemen bij verrassing de Schenkenschanz op in eiland in de Rijn boven Lobith in. Ook Kleef valt in handen van de Spaans-Keizerlijke troepen.
1636: Frederik Hendrik neemt de uiterst strategische Schenkenschanz terug, maar zijn veroveringsplannen van het zuiden liggen in duigen. Opnieuw mislukken de vredesonderhandelingen.
1637: Breda valt opnieuw in handen van de Republiek, nadat Frederik-Hendrik van de Spanjaarden verloor bij Hulst. Don Ferdinand begint een campagne in Spaans-Gelder: hij verovert op 7 augustusVenlo en op 4 septemberRoermond. Slag bij Duins, 1639
1638: Op 20 juni: probeerde een leger onder leiding van Willem van NassauAntwerpen te veroveren: het leger werd echter door de Spanjaarden verpletterend verslagen.
1639: 21 oktober: - Zeeslag bij Duins. De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden voert inmiddels zeventig jaar een vrijheidsoorlog tegen het Spaanse imperium. Omdat de weg over land door een oorlog met Frankrijk is afgesloten, zijn de Spanjaarden gedwongen om troepenversterkingen over zee naar de Nederlanden te vervoeren. Deze 'tweede Armada' wordt echter in Het Kanaal door de Nederlandse admiraal Maarten Harpertszoon Tromp opgewacht en ingesloten. Het kost de Spanjaarden 43 schepen en zesduizend manschappen.
1642: Verschillende aanboden tot vredesonderhandelingen worden door Frederik-Hendrik afgewezen. Spanje behaalt overwinningen op Frankrijk. Een rustig jaar voor de Nederlanden.
1643: Echter, werden de Spanjaarden onder leiding van Francisco de Melo, die vorig jaar grote overwinningen behaalden, vernietegend verslagen door de Fransen, bij Rocroi, op 16 mei. Dat werd het einde voor Francisco's loopbaan.
1645: Fransen veroveren nog meer steden, Frederik-Hendrik neemt Hulst in.
1646: januari - in Munster arriveert een delegatie van acht Statenleden uit de Nederlanden onder leiding van Adriaan Pauw, om met de Spanjaarden te onderhandelen over vrede (de Vrede van Münster). Frederik-Hendrik slaat opnieuw het beleg rondom Antwerpen op. De Fransen blijven doorveroveren en Duinkerke en Kortrijk vallen in hun handen.
1647: Frederik-Hendrik overlijdt. Willem II volgt zijn vader op als stadhouder. Leopold van Oostenrijk wordt landvoogd van de Zuidelijke Nederlanden.
1648: De Staten besloten om vrede te sluiten met Spanje. Op 30 januari werd de vredestekst vastgesteld. Deze werd ter ondertekening naar Den Haag en Madrid gestuurd. Op 15 mei werd de vrede definitief getekend. Einde van de Tachtigjarige Oorlog, de Republiek blijft onafhankelijk, de Zuidelijke Nederlanden blijven Spaans.