Potestaat

Potestaat was volgens een onecht privilege van Karel de Grote (het zogenaamde Karelsprivilege uit het begin van de 14e eeuw) de titel van een legeraanvoerder voor Friesland. Volgens het privilege werd de potestaat gekozen door de "consuls" en had hij het recht vooraanstaande mannen tot ridder te slaan. De term podestà verwijst naar leiders van stadsstaten in Italië. Een dergelijk ambt paste echter niet de Friese verhoudingen. In Friesland duikt de titel voor het eerst in het jaar 1470 op en wel aantoonbaar in samenhang met het vervalste privilege.

Juw Dekama is de enige persoon waarvan zeker is dat hij potestaat van Friesland tussen Vlie en Lauwers is geweest. Hij werd op 3 januari 1494 in Sneek tot potestaat gekozen, maar alleen door de Schieringers erkend. In 1498 vroeg hij Albrecht van Saksen het land te leiden, nadat hij geen controle meer kon uitoefenen over het door de twisten tussen Schieringers en Vetkopers verscheurde land. Albrecht kreeg hierbij de titel van "erfpotestaat". Na Albrechts overlijden ging de titel van potestaat over op diens zonen Hendrik en George, tot deze laatste in 1515 zijn rechten op Friesland aan Karel V afstond.

De titel potestaat is waarschijnlijk afgeleid van het Italiaanse podestà (Nederlands: potestaat, Frans en Duits: potestat, Engels: potestate, alle afgeleid van het Latijnse potestas, dat macht betekent).

In de apocriefe Friese geschiedschrijving heeft men een hele reeks potestaten, met als eerste de legendarische Friese vaandeldrager Magnus Forteman, wiens naam al in de 13e-eeuwse sage voorkomt. De overige postestaten dragen namen van bekende edellieden uit de 16e eeuw, vooral uit Westergo, zoals Dekama te Jelsum, Hermana te Minnertsga, Van Adélen te Sexbierum, Juwinga te Bolsward, Galama te Koudum, Camminga te Ferwerd, Reinalda te Oosternijkerk alsmede Martena en Sjaerdema te Franeker.


From Wikipedia, the free encyclopedia · View on Wikipedia

Developed by razib.in