Een stadskasteel is een (versterkte) stenen woning van een rijke of adellijke familie, die binnen de stadsmuren van een middeleeuwse stad is gelegen. Bekend zijn de Utrechtse stadskastelen. Deze waren echter nooit bedoeld om een belegering te doorstaan. Het kasteel- of torenachtige uiterlijk was vooral een gevolg van statusoverwegingen. Een extreem voorbeeld is te vinden in het Toscaanse plaatsje San Gimignano.