Sun Yat-sen | ||||
---|---|---|---|---|
![]() | ||||
Sun Yat-sen
| ||||
Geboren | 12 november 1866 Cuiheng, Qing Dynastie | |||
Overleden | 12 maart 1925 Peking, Republiek China | |||
Politieke partij | Kwomintang | |||
Beroep | Politicus, schrijver en arts | |||
Handtekening | ![]() | |||
President van de Republiek China | ||||
Aangetreden | 1 januari 1912 | |||
Einde termijn | 10 maart 1912 | |||
Vicepresident(en) | Li Yuanhong | |||
Opvolger | Yuan Shikai | |||
|
Sun Yat-sen | ||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Naam (taalvarianten) | ||||||||||||||||||||||||||
Vereenvoudigd | 孙中山 | |||||||||||||||||||||||||
Traditioneel | 孫中山 | |||||||||||||||||||||||||
Pinyin | Sūn Zhōngshān | |||||||||||||||||||||||||
|
Sun Zhongshan (Chinees: 孫中山) of Sun Yixian/Sun Yat-sen (Chinees: 孫逸仙) (Cuiheng, 12 november 1866 – Peking, 12 maart 1925) was een Chinese revolutionair, eerste president en grondlegger van de Republiek China ("Nationalistisch China"). Als de belangrijkste pionier van de Republiek China wordt hij beschouwd als de "Vader van de Natie" in Taiwan en de "voorloper van de democratische revolutie" in de Volksrepubliek China. Sun speelde een cruciale rol in de omverwerping van de Qing-dynastie tijdens de jaren die zouden leiden tot de Xinhai-revolutie. Alhoewel hij op dat moment in Saint Louis, Missouri was, werd hij benoemd tot president van de Voorlopige Republiek China, toen deze in 1912 werd gesticht. Hij was later medeoprichter van de Kwomintang en was daarvan de eerste leider. Sun was een verenigende figuur in post-keizerlijk China en is uniek omdat hij vereerd wordt aan weerszijden van de Straat van Taiwan.
Hoewel Sun beschouwd wordt als een van de grootste leiders van het moderne China, was zijn politiek leven er een van constante strijd en veelvuldige ballingschap. Na het succes van de revolutie verloor hij snel de macht in de net opgerichte Republiek China en stond hij aan het hoofd van opeenvolgende revolutionaire regeringen als uitdaging voor de krijgsheren die grote delen van de natie beheersten. Sun maakte niet mee hoe zijn partij de macht over het land in handen kreeg tijdens de Noordelijke Expeditie. Zijn partij, die een breekbare alliantie vormde met de communisten, splitste na zijn dood in twee delen. Suns belangrijkste nalatenschap bestaat in de ontwikkeling van zijn politieke filosofie die bekendstaat als de Drie principes van het volk: nationalisme, democratie en volkswelvaart.