Revolucion Francesa
| |
---|---|
Prise de la Bastille.jpg | |
Informacions generalas | |
Data | 1789-1799 |
Luòc | ![]() |
Eissida | Fin dau Regim ancian, naissença de la Monarquia constitucionala puèi de la Primièra Republica. |
La Revolucion Francesa es un periòde de l'Istòria de França situat entre 1789 e 1799 que vegèt la fin de la monarquia absoluda e la proclamacion de la Premiera Republica. Entraïnada per lei dificultats economicas e socialas dau Regim Ancian, acomencèt en 1789 quand lo rèi deguèt acceptar de reünir leis Estats Generaus per resòuvre la crisi financiera. Suscitant una desirança gròssa, aquela novèla venguèt una fònt de trebols tre lo començament deis Estats Generaus en mai de 1789 quand se vegèt que lei reformas esperadas per la populacion èran pas la prioritat dau rèi. Ansin, lei deputats dau Tèrç Estat, representant la màger part de la populacion e ajudats per aquelei dau clergat, intrèron en rebellion e se proclamèron Assemblada Nacionala. L'insurreccion de la populacion parisenca entre lo 12 e lo 14 de julhet (presa de la Bastilha) empachèt lo rèi de mandar de tropas còntra lei deputats marcant donc lo començament dau periòde de la monarquia parlamentària fins a 1792.
Pasmens, lo rèi Loís XVI demorèt opausat a la Revolucion e contunièt de luchar còntra sei progrès. En 1791, assaièt de fugir a l'estrangier puei en 1792, acceptèt que França declarèt la guèrra ais Austrians esperant una desfacha en causa de la desorganizacion de l'armada francesa. Lei premierei desfachas causèron son arrestacion lo 10 d'aost de 1792 e la proclamacion de la Republica en setembre après la victòria francesa de Valmy. Fins a 1795, la Republica foguèt dominada per la Convencion e la guèrra còntra la màger part deis estats europèus après l'execucion dau rèi per traïson en genier de 1793. Vengut fòrça autoritari per averar la guèrra e consolidar la Revolucion, lo govèrn de la Convencion capitèt de replegar leis enemics estrangiers (Premiera Coalicion) e interiors (guèrra de Vendèa) e se devesiguèt entre unei faccions que luchèron entre elei. En 1794, Robespierre capitèt d'eliminar seis adversaris mai foguèt tanben rebutat en julhet de la mema annada. En 1795, lo govèrn de la Convencion foguèt remplaçat per un regim diferent dich Directòri. Corromput e feble, aqueu govèrn foguèt capable de defendre lo país còntra l'insurreccion de Vendèa e la Premiera Coalicion finalament vencudas entre 1796 e 1797. En revènge, mau capitèt d'empachar una crisi economica grèva que causar sa casuda en 1799 après un còp d'estat dau generau Bonaparte après lo començament malaisat de la guèrra de la Segonda Coalicion.
Lo periòde de la Revolucion vegèt la realizacion d'una reorganizacion prefonda de França au nivèu territoriau, economic e sociau ambé l'abolicion de la societat de privilègis caracterizant lo Regim Ancian. Aquelei reformas, coma per exemple lei departaments, son a l'origina de l'organizacion modèrna de França.