Inwaginacja – należy pamiętać, że ten typ gastrulacji nie odnosi się do człowieka 1 – blastula, 2 – gastrula; pomarańczowy – ektoderma, czerwony – endoderma
Gastrulacja (ang.gastrulation) – faza w rozwoju zarodkazwierząt, następująca po bruzdkowaniu. W wyniku gastrulacji powstaje gastrula. W procesie gastrulacji dochodzi do zgrupowania komórek pełniących podobne funkcje w organizmie.
Istotą gastrulacji jest wytworzenie dwóch lub trzech listków zarodkowych z pojedynczej warstwy blastuli. Może to zachodzić na następujące sposoby:
rozrastanie się warstwy komórek – najczęściej prowadzi to do epibolii. Może zachodzić w wyniku:
spłaszczania się komórek,
dzielenia się komórek,
interkalacji – wysuwanie się komórek z jednej warstwy i wciskanie między komórki drugiej warstwy.
zmiany pozycji warstwy komórek lub poszczególnych komórek. Może to zachodzić w wyniku:
delaminacja – wtedy każda z komórek jednowarstwowej blastuli dzieli się wzdłuż powierzchni równoległej do powierzchni blastuli, dzięki czemu powstaje druga warstwa komórek osiągając etap dwuwarstwowej gastruli,
wymodelowania (przekształcania, transformacji) – rozpraszanie się chaotycznie ułożonych zespołów komórek i układanie się nich w warstwach,
rozciągania zbieżnego – szczególnie złożone kombinacje różnych ruchów komórek.