Izobutan
|
Nazewnictwo
|
|
Nomenklatura systematyczna (IUPAC)
|
PIN
|
2-metylopropan[1]
|
Inne nazwy i oznaczenia
|
izobutan (nazwa niezalecana)[1], metylopropan, R600a
|
|
Ogólne informacje
|
Wzór sumaryczny
|
C4H10
|
Masa molowa
|
58,12 g/mol
|
Wygląd
|
bezbarwny gaz[2]
|
Identyfikacja
|
Numer CAS
|
75-28-5
|
PubChem
|
6360
|
|
InChI
|
InChI=1S/C4H10/c1-4(2)3/h4H,1-3H3
|
InChIKey
|
NNPPMTNAJDCUHE-UHFFFAOYSA-N
|
|
Właściwości
|
|
Gęstość
|
0,0026956 g/cm³ (0 °C, 101,3 kPa)[2]; gaz 0,002506 g/cm³ (15 °C, 100 kPa)[2]; gaz 0,5937 g/cm³ (w punkcie wrzenia)[2]; ciecz
|
|
Rozpuszczalność w wodzie
|
49 mg/l (20 °C)[2]
|
w innych rozpuszczalnikach
|
rozpuszczalny w etanolu, eterze dietylowym i chloroformie[3]
|
|
Temperatura topnienia
|
−159,59 °C[3]
|
Temperatura wrzenia
|
−11,7 °C[3]
|
Punkt potrójny
|
−159,6 °C[2]; 19,5 mPa[2]
|
Punkt krytyczny
|
135,0 °C[2]; 3,65 MPa[2]; 0,221 g/cm³[2]
|
logP
|
2,76[2]
|
Współczynnik załamania
|
1,3518 (−25 °C, 589 nm)[3]
|
Prężność pary
|
301,9 kPa (20 °C)[2] 410 kPa (30 °C)[2] 677,8 kPa (50 °C)[2]
|
|
|
|
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
|
|
Izobutan, 2-metylopropan, C
4H
10 – organiczny związek chemiczny z grupy węglowodorów nasyconych, izomer konstytucyjny butanu. W temperaturze pokojowej jest bezbarwnym gazem[3]. Naturalnie może występować m.in. w gazie ziemnym w ilości do 1%[4]. Jest wykorzystywany w przemyśle petrochemicznym w procesach alkilowania, w których reaguje w obecności katalizatorów (kwasu siarkowego lub kwasu fluorowodorowego) z węglowodorami nienasyconymi (np. z propenem czy butenem) tworząc rozgałęzione węglowodory nasycone stosowane jako wysokooktanowe dodatki do benzyny[5]. Stosowany jest również jako gaz pędny w pojemnikach z aerozolami, np. w lakierach do włosów[6], a także jako czynnik chłodniczy o oznaczeniu R600a m.in. w chłodziarkach[7].
- ↑ a b Henri A.H.A. Favre Henri A.H.A., Warren H.W.H. Powell Warren H.W.H., Nomenclature of Organic Chemistry. IUPAC Recommendations and Preferred Names 2013, wyd. 1, Royal Society of Chemistry, International Union of Pure and Applied Chemistry, 2014, s. 652, DOI: 10.1039/9781849733069, ISBN 978-0-85404-182-4 (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r Isobutane, [w:] GESTIS-Stoffdatenbank, Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung, ZVG: 025040 [dostęp 2021-04-09] (niem. • ang.).
- ↑ a b c d e f CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M.W.M. Haynes (red.), wyd. 97, Boca Raton: CRC Press, 2016, s. 3-326, 9-63, ISBN 978-1-4987-5429-3 (ang.).
- ↑ GeorgG. Hammer GeorgG. i inni, Natural Gas, [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley‐VCH, 2006, s. 2, DOI: 10.1002/14356007.a17_073.pub2 (ang.).
- ↑ Stephen M.S.M. Thompson Stephen M.S.M., GaryG. Robertson GaryG., EricE. Johnson EricE., Liquefied Petroleum Gas, [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley‐VCH, 2011, s. 9, DOI: 10.1002/14356007.a15_347.pub2 (ang.).
- ↑ ThomasT. Clausen ThomasT. i inni, Hair Preparations, [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley‐VCH, 2006, s. 12–14, DOI: 10.1002/14356007.a12_571.pub2 (ang.).
- ↑ C.P.C.P. Arora C.P.C.P., Refrigeration and Air Conditioning, wyd. 2, Tata McGraw-Hill, 2006, s. 179, ISBN 0-07-463010-5 .