Pas kontuszowy – pas o długości od 3 do 4,5 m i szerokości 40 cm noszony głównie przez szlachtę w Koronie i na Litwie do kontusza. Element polskiego stroju narodowego.
Jego typowa forma ustaliła się późno, bo dopiero w XVIII wieku. W tym właśnie czasie pas kontuszowy osiągnął apogeum popularności, choć już w XVII w. był ważnym składnikiem ubioru szlachty na terenie Rzeczypospolitej Obojga Narodów. W XVII wieku wiązany jeszcze na żupanie[1]. Jak znaczna część ówczesnego ubioru został zgodnie z ideą sarmatyzmu uznającego dorobek starożytnych ludów irańskich za dalekie dziedzictwo Rzeczypospolitej[2] zapożyczony dzięki polskim Ormianom z kultury Wschodu (Turcja, Persja). Szlachcic owijał się pasem kilka razy, przy czym końce zakładano misternie, by pas nie został pognieciony lub zawiązywano w węzeł z boku, rzadziej pośrodku brzucha[3].