Procolophonia | |
Seeley, 1888 | |
![]() Leptopleuron lacertinum | |
Systematyka | |
Domena | |
---|---|
Królestwo | |
Typ | |
Podtyp | |
Gromada | |
Podgromada | |
(bez rangi) | Procolophonomorpha |
(bez rangi) | Procolophonia |
Procolophonia – grupa zauropsydów w randze podrzędu[1][2] lub bez przyznanej rangi[3][4], należąca w zależności od przyjmowanej klasyfikacji do podgromady anapsydów lub do kladu Parareptilia. Procolophonia jako pierwszy wyróżnił i nazwał Harry Seeley (1888), zaliczając je do anomodontów[5]; Case (1911) sklasyfikował je jako podrząd należący do kotylozaurów[6], zaś Olson (1947) i Iwachnienko (2008) – jako podrząd należący do Parareptilia[7][2].
W klasyfikacjach tworzonych przez różnych autorów Procolophonia obejmowały różne grupy anapsydów. Case (1911) zaliczył do Procolophonia rodziny Procolophonidae i Telerpetidae[6] (obecnie uznawana za młodszy synonim Procolophonidae[3]). Carroll (1988) zaliczył do Procolophonia jedną nadrodzinę Procolophonoidea z rodzinami Procolophonidae, Nyctiphruretidae i Sclerosauridae[8]; Iwachnienko (2008) zaliczył do Procolophonia rodziny Procolophonidae i Spondylolestidae[2] (przez innych autorów uważane za podrodzinę w obrębie Procolophonidae[9]). Szerzej definiował Procolophonia Romer (1966), który oprócz Procolophonoidea zaliczał do nich również parejazaury i grupę Millerosauroidea[10].
Część autorów podjęła próby sformułowania definicji filogenetycznej Procolophonia. Laurin i Reisz (1995) zdefiniowali Procolophonia jako klad obejmujący ostatniego wspólnego przodka parejazaurów, rodziny Procolophonidae i żółwi oraz wszystkich jego potomków[3]. Z kolei Lee (1997) zdefiniował Procolophonia jako klad obejmujący ostatniego wspólnego przodka rodzajów Owenetta i Barasaurus, rodzin Procolophonidae i Lanthanosuchidae, rodzaju Sclerosaurus, parejazaurów i żółwi oraz wszystkich jego potomków[11]. Autorzy ci zakładali przynależność żółwi do Parareptilia i ich bliskie pokrewieństwo z nadrodziną Procolophonoidea[3] lub ich przynależność do parejazaurów[11]; z niektórych późniejszych badań wynika jednak przynależność żółwi do diapsydów[4], a w takim wypadku Procolophonia sensu Laurin i Reisz (1995) oraz Procolophonia sensu Lee (1997) stałyby się synonimem zauropsydów. Z tej przyczyny deBraga i Rieppel (1997) zdefiniowali Procophonia jako klad obejmujący ostatniego wspólnego przodka Pareiasauria i grupy Procolophoniformes oraz wszystkich jego potomków (przy czym autorzy ci definiują Procolophoniformes jako klad obejmujący ostatniego wspólnego przodka rodzin Procolophonidae i Owenettidae oraz wszystkich jego potomków; inni autorzy na określenie tego kladu używają nazwy Procolophonoidea)[4].
Najstarsi znani przedstawiciele Procolophonia żyli w permie. Jeśli do Procolophonia sensu deBraga i Rieppel (1997) należą żółwie, to grupa ta ma w dalszym ciągu żyjących przedstawicieli; jeśli natomiast żółwie są diapsydami, to Procolophonia są grupą wymarłą, a ich ostatnimi znanymi przedstawicielami były wymarłe pod koniec triasu Procolophonoidea. Do Procolophonia sensu deBraga i Rieppel z pewnością należą parejazaury i grupa Procolophonoidea z rodzinami Procolophonidae i Owenettidae; z niektórych analiz kladystycznych wynika, że dodatkowo może należeć do nich grupa Lanthanosuchoidea[11], rodzaje Bashkyroleter, Emeroleter, Macroleter, Nycteroleter i Tokosaurus[12][13][14], rodzina Bolosauridae[13] oraz rodzaj Nyctiphruretus[14]. Znane ze wszystkich kontynentów.
<ref>
. Brak tekstu w przypisie o nazwie gady
<ref>
. Brak tekstu w przypisie o nazwie Iwachnienko
<ref>
. Brak tekstu w przypisie o nazwie laurinireisz
<ref>
. Brak tekstu w przypisie o nazwie debragairieppel
<ref>
. Brak tekstu w przypisie o nazwie seeley
<ref>
. Brak tekstu w przypisie o nazwie case
<ref>
. Brak tekstu w przypisie o nazwie olson
<ref>
. Brak tekstu w przypisie o nazwie Carroll1988
<ref>
. Brak tekstu w przypisie o nazwie spenceribenton
<ref>
. Brak tekstu w przypisie o nazwie romer
<ref>
. Brak tekstu w przypisie o nazwie lee1997
<ref>
. Brak tekstu w przypisie o nazwie mulleritsuji2007
<ref>
. Brak tekstu w przypisie o nazwie lysonetal
<ref>
. Brak tekstu w przypisie o nazwie Nyctiphruretus