RISC (ang. Reduced Instruction Set Computing) – typ architektury zestawu instrukcji procesora, który został przedstawiony pod koniec lat 70. w teoretycznych pracach na uniwersytecie Berkeley oraz w wynikach badań Johna Cocke z Thomas J. Watson Research Center.
Ówczesne procesory (budowane w architekturze CISC) charakteryzowały się bardzo rozbudowaną listą rozkazów, ale – jak wykazały badania – statystycznie tylko nieliczna ich część była wykorzystywana w programie. Okazało się na przykład, że ponad 50% rozkazów w kodzie to zwykłe przypisania, tj. zapis zawartości rejestru do pamięci i odwrotnie.
Ponadto badania wykazały, że podczas działania programu ok. 26-45% wykonywanych instrukcji to instrukcje wywołania podprogramów lub instrukcje obsługujące pętle, ok. 13–15% to wspomniane przypisania, 7–21% to instrukcje warunkowe, natomiast reszta to tylko 1–3%[1].
W związku z powyższym zaprezentowano architekturę mikroprocesorów, w której uwzględniono wyniki badań. Jej podstawowe cechy to:
Pierwszym procesorem zaprojektowanym na bazie architektury RISC był RCA1802 wyprodukowany przez firmę RCA.
Obecnie[kiedy?] popularne procesory Intel, AMD i VIA z punktu widzenia programisty są widziane jako CISC, ale ich rdzeń jest RISC-owy. Rozkazy CISC są rozbijane na mikrorozkazy (ang. microops), które są następnie wykonywane przez RISC-owy blok wykonawczy. W praktyce okazuje się, że rozwiązanie takie (pomimo wielu znaczących wad) jest podejściem znacznie bardziej wydajnym (szczególnie że RISC-owy blok wykonawczy jest znacznie bardziej nowoczesny od architektury CISC widocznej dla programisty).