| |||||||||||||||||||||||||||||||
Opšti podaci | |||||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Ime, simbol, atomski broj* | Fosfor, P, 15 | ||||||||||||||||||||||||||||||
Pripadnost skupu | nemetala | ||||||||||||||||||||||||||||||
grupa, perioda | VA, 3, | ||||||||||||||||||||||||||||||
gustina, | 1823 kg/m3 | ||||||||||||||||||||||||||||||
Boja | bela fosforoscentna![]() | ||||||||||||||||||||||||||||||
Osobine atoma | |||||||||||||||||||||||||||||||
atomska masa | 30,973761 u | ||||||||||||||||||||||||||||||
atomski radijus | 100 (98)pm | ||||||||||||||||||||||||||||||
kovalentni radijus | 106 pm | ||||||||||||||||||||||||||||||
van der Valsov radijus | 180 pm | ||||||||||||||||||||||||||||||
elektronska konfiguracija | [Ne]3s23p3 | ||||||||||||||||||||||||||||||
e- na energetskim nivoima | 2, 8, 5 | ||||||||||||||||||||||||||||||
oksidacioni brojevi | ±3, 5, 4 | ||||||||||||||||||||||||||||||
Osobine oksida | srednje kiseli | ||||||||||||||||||||||||||||||
kristalna struktura | jednostrana | ||||||||||||||||||||||||||||||
fizičke osobine | |||||||||||||||||||||||||||||||
agregatno stanje | čvrsto | ||||||||||||||||||||||||||||||
temperatura topljenja | 317,3 K (44,15 °C) | ||||||||||||||||||||||||||||||
temperatura ključanja | 550 K (277 °C) | ||||||||||||||||||||||||||||||
molska zapremina | 17,02×10-3 m3/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||
toplota isparavanja | 12,129 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||
toplota topljenja | 0,657 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||
pritisak zasićene pare | 20,8 Pa (294 K) | ||||||||||||||||||||||||||||||
brzina zvuka | bez podataka | ||||||||||||||||||||||||||||||
Ostale osobine | |||||||||||||||||||||||||||||||
Elektronegativnost | 2,19 (Pauling) 2,06 (Alred) | ||||||||||||||||||||||||||||||
specifična toplota | 769 J/(kg*K) | ||||||||||||||||||||||||||||||
specifična provodljivost | 1,0×10-9 S/m | ||||||||||||||||||||||||||||||
toplotna provodljivost | 0,235 W/(m*K) | ||||||||||||||||||||||||||||||
I energija jonizacije | 1011,8 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||
II energija jonizacije | 1907 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||
III energija jonizacije | 2914,1 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||
IV energija jonizacije | 4963,6 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||
V energija jonizacije | 6273,9 kJ/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||
Najstabilniji izotopi | |||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||
Tamo gde drugačije nije naznačeno, upotrebljene su SI jedinice i normalni uslovi.
| |||||||||||||||||||||||||||||||
Objašnjenja skraćenica: zast.=zastupljenost u prirodi, v.p.r.=vreme polu raspada, n.r.=način raspada, e.r.=energija raspada, p.r.=proizvod raspada,
|
Fosfor (P, latinski - phosphorus) je nemetal VA grupe. Jedini stabilni izotop je29P. Fosfor je elemenat koji je neophodan za ljudski život Ulazi u sastav nukleinskih kiselina kao i mnogih energetskih jedinjenja unutar ćelije Važni minerali fosfora su apatit i fosforit.
Fosfor gradi niz kiselina od kojih je najvažnija fosforna kiselina H3PO4.
Jedinjenja fosfora su neophodna za život kako životinja tako i biljaka, koriste se za proizvodnju veštačkih đubriva.