![]() | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Mercury | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Appearance | shiny, silvery liquid | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Standard atomic weight Ar°(Hg) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Mercury in the periodic table | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Atomic number (Z) | 80 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Group | 12 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Period | 6 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Block | d-block | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Electron configuration | [Xe] 4f14 5d10 6s2 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Electrons per shell | 2, 8, 18, 32, 18, 2 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Physical properties | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Phase at STP | liquid | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Melting point | 234.3210 K (−38.8290 °C, −37.8922 °F) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Boiling point | 629.88 K (356.73 °C, 674.11 °F) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Density (near r.t.) | 13.546 g/cm3 [3] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Triple point | 234.3156 K, 1.65×10−7 kPa | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Critical point | 1750 K, 172.00 MPa | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Heat of fusion | 2.29 kJ/mol | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Heat of vaporization | 59.11 kJ/mol | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Molar heat capacity | 27.983 J/(mol·K) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Vapor pressure
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Atomic properties | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Oxidation states | −2 , +1, +2 (isang katamtamang panimulang oksido) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Electronegativity | Pauling scale: 2.00 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ionization energies |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Atomic radius | empirical: 151 pm | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Covalent radius | 132±5 pm | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Van der Waals radius | 155 pm | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Other properties | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Crystal structure | rhombohedral (hR1) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Lattice constants | ar = 301.06 pm α = 70.529° ah = 347.64 pm ch = 673.20 pm (at triple point)[4] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Thermal expansion | 60.4 µm/(m⋅K) (at 25 °C) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Thermal conductivity | 8.30 W/(m⋅K) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Electrical resistivity | 961 nΩ⋅m (at 25 °C) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Magnetic ordering | diamagnetic[5] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Molar magnetic susceptibility | −33.44×10−6 cm3/mol (293 K)[6] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Speed of sound | liquid: 1451.4 m/s (at 20 °C) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
CAS Number | 7439-97-6 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
History | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Discovery | Ancient Egyptians (before 1500 BCE) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Symbol | "Hg": mula sa Latin na pangalang hydrargyrum, na mula mismo sa Griyegong hydrárgyros, 'tubig-pilak' | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Isotopes of mercury | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ang asoge o merkuryo (Kastila: mercurio, Ingles: mercury /ˈmɜrkjʊri/ MER-kyə-ree, quicksilver (/ˈkwɪksɪlvər/) o hydrargyrum (/haɪˈdrɑrdʒɨrəm/ hye-DRAR-ji-rəm)), ay isang elementong kemikal nay may gamit sa simbolong Hg (Griyegong Latinisado: hydrargyrum, mula sa "hydr-" na ang ibigsabihin ay matubig o likido at "argyros" na ang ibig sabihin ay pilak). Ang bilang atomiko nito ay 80.
Isang mabigat at tila pilak na metal, ang asoge ay isa sa anim na elementong kemikal na tila tubig sa pangkaraniwang temperatura at presyon,[8] gaya ng sesyo, pransiyo, galyo, bromina at rubidyo. Ang asoge ang katangi-tanging metal na tila tubig na ginagamit sa panukat ng temperatura at presyun. Sa temperatura ng pagkatunaw na −38.83 °C at sa temperatura ng pagkulo sa 356.73 °C, ang asoge ang may pinakamanipis na antas kung kailan ito tila tubig kumpara sa anumaang metal.
Nahahanap ang asoge sa kung saan-sang lugar sa daigdig gaya ng mga deposito ng sinabar (cinnabar, asogeng asuprido o mercuric sulfide), na pinagkukunan ng pulang pangkulay na bermilyon, na halos nakukuha lamang sa tinastas na sinabar. Pawang nakalalason ang sinabar kapag nilanghap o nilunok ang mga alikabok nito. Ang pagkalason mula sa asoge ay maaaring resulta ng padapo sa mga natutunaw na uri nito (gaya ng asogeng klorido o mercuric chloride, o kaya methylmercury), paglanghap ng usok na asoge, o pagkain ng mga isdang na kinontamina ng elementong ito.
Ginagamit ang asoge sa mga termometro, barometro, manometro, float valve, at iba pang mga aparato. Ang mga haka-haka tungkol sa nakalalason nitong katangian ay nagdulot sa pagpapalit sa mga termometro at espigmomanometro (metrong sumusukat sa presyon ng dugo) na may laman nito sa mga ospital at iba pang klinika ng mga instrumentong ang ginagamit ay hango sa alkohol, digital, o termistor. Nananatili itong ginagamit sa iba't ibang instrumento at eksperimentong pang-agham. pati rin sa paggawa ng amalgam na ngipin sa mga operasyong dental. Sa mga pailaw, ang kuryente ay dumadaan sa usok ng asoge sa isang tubong posporo para makagawa ng isang shortwave ultraviolet na liwanag na nagdudulot ng pagkaliwanag ng posporo para makagawa ng nakikitang ilaw.
{{cite web}}
: CS1 maint: date auto-translated (link)
{{cite journal}}
: CS1 maint: date auto-translated (link)
{{cite journal}}
: CS1 maint: date auto-translated (link)
{{cite book}}
: CS1 maint: date auto-translated (link)
{{cite web}}
: CS1 maint: date auto-translated (link)
{{cite book}}
: CS1 maint: date auto-translated (link)
{{cite journal}}
: CS1 maint: date auto-translated (link)
{{cite web}}
: Unknown parameter |dateformat=
ignored (tulong)CS1 maint: date auto-translated (link)