Galileo Galilei | |
---|---|
![]() Larawan ni Galileo Galilei na iginuhit ni Giusto Sustermans. | |
Kapanganakan | 15 Pebrero 1564[1] |
Kamatayan | 8 Enero 1642[1] | (edad 77)
Nasyonalidad | Italyano (Tuskano) |
Nagtapos | Pamantasan ng Pisa |
Kilala sa | Kinematics Dynamics Astronomiyang naoobserbahan sa pamamagitan ng teleskopyo Heliosentrismo |
Karera sa agham | |
Larangan | Astronomiya, pisika at matematika |
Institusyon | Pamantasan ng Pisa Pamantasan ng Padua |
Academic advisors | Ostilio Ricci[2] |
Bantog na estudyante | Benedetto Castelli Mario Guiducci Vincenzo Viviani[3] |
Pirma | |
![]() | |
Talababa | |
Ang kaniyang ama ay ang musikerong si Vincenzo Galilei. Ang kinakasamang babae ni Galileo Galilei na si Marina Gamba (1570 – 21 Agosto 1612?) ay nakapagbigay sa kaniya ng dalawang mga anak na babae, na sina Maria Celeste (Virginia, 1600–1634) at Livia (1601–1659), na kapwa naging mga madre, at nabigyan din siya ng anak na lalaking si Vincenzo (1606–1649), isang lutenista. |
Si Galileo Galilei[4] (15 Pebrero 1564 – 8 Enero 1642) ay isang Italyanong pisiko, astronomo, pilosopo at siyentipiko[5] na malapit na inuugnay sa rebolusyong maka-agham. Kabilang sa mga nagawa niya ang pagbuti ng teleskopyo, iba't ibang mga astronomikal na pagmamasid, ang una at ikalawang mga batas ng paggalaw (motion), at epektibong pagsuporta para sa paniniwala ni Nicolaus Copernicus. Madalas na tinutukoy siya bilang "ama ng makabagong astronomiya", bilang ang "ama ng makabagong pisika", at bilang "ama ng agham". Tinuturing ang kanyang gawang eksperimental bilang komplementaryo sa mga sulat ni Francis Bacon sa pagtatag ng makabagong kaparaanang maka-agham. Sumabay ang karera ni Galileo kay Johannes Kepler. Sa mga gawain din ni Galileo nagsimula ang mga gawi sa makabagong pananaliksik.[4]
Si Galileo ang unang makabago o modernong siyentipiko at ang unang dakilang siyentipiko nagpa-usad sa agham pagkaraan muling matuklasan ang dating nawalang mga mahahalagang pagkakatuklas na nagawa sa sinaunang Greyigo (nawala ang mga ito noong Mga Panahong Madilim at Gitnang mga Kapanahunan).[5] Tinuturing na isang mahalagang pagkakataon ang mga gawa ni Galileo mula ng kay Aristotle. Karagdagan pa nito, tinatanggap ang kanyang pagsalungat sa Simbahang Katoliko Romano bilang isang pangunahing unang halimbawa ng pagsalungat sa awtoridad at kalayaan ng pag-iisip, partikular sa agham, sa Kanlurang Lipunan.
Si Galileo ang unang taong gumamit ng teleskopyo sa larangan ng astronomiya. Siya ang unang nakatuklas sa apat na mga buwang umiikot sa planetang Jupiter.[5] Ang obserbasyong ito ang nagtulak kay Galileo na baliin ang halos 1,800 taong paniniwalang ang mundo ang sentro o gitna ng Kalawakan. Pinagbawalan si Galileo ng sinaunang Simbahang Katoliko na isa-publiko ang kanyang natuklasan.
Si Galileo man ang nakatagpo kung paano gumagalaw ang mga bagay kapag bumabagsak ang mga ito, sa pamamagitan ng pagsukat ng panahon ng pagkilos ng mga bolang gumugulong mula sa isang dalisdis o gulod. Si Galileo ang naglaan ng mga prinsipyo ng metodong eksperimental o pamamaraan ng pagsubok na ginagamit ng makabagong mga siyentipiko sa pagtuklas.[5]
{{cite web}}
: CS1 maint: date auto-translated (link)
{{cite ensiklopedya}}
: CS1 maint: date auto-translated (link)
{{cite ensiklopedya}}
: CS1 maint: date auto-translated (link), pahina 45.