Ang tratado (Ingles: treatise) ay isang pormal at masistemang nakasulat na diskurso hinggil sa ilang kaalaman[1] o paksa, na sa pangkalahatan ay mas mahaba at sa paraang mas malalim kaysa sa isang sanaysay. Mas nakatuon ito sa pag-iimbistiga o paglalantad ng mga prinsipyo ng paksa.