Kuvaterner | |||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
23,03 ± 0,3 - 2,588 ± 0,04 myö | |||||||||
![]() Dünya'nın günümüzdeki hâlinin Mollweide projeksiyonu. | |||||||||
Kronoloji | |||||||||
| |||||||||
Etimoloji | |||||||||
Diğer telaffuz(lar) | Kuaterner | ||||||||
Kullanım bilgisi | |||||||||
Gök cismi | Dünya | ||||||||
Bölgesel kullanım | Küresel (ICS) | ||||||||
Kullanılan zaman çizelgesi | ICS Zaman Cetveli | ||||||||
Tanım | |||||||||
Kronolojik birim | Dönem | ||||||||
Stratigrafik birim | Sistem | ||||||||
Zaman aralığının resmîyeti | Resmî | ||||||||
Alt sınırını belirleyen |
| ||||||||
Alt sınır KSKN | Monte San Nicola Kesiti, Gela, Sicilya, İtalya 37°08′49″N 14°12′13″E / 37.1469°K 14.2035°D | ||||||||
KSKN onayı | 2009 (Kuvaterner ve Pleyistosen'in tabanı olarak)[2] | ||||||||
Üst sınırını belirleyen | Günümüz | ||||||||
Üst sınır KSKN | Uygulanamaz | ||||||||
KSKN onayı | Uygulanamaz | ||||||||
Atmosfer ve iklim verileri | |||||||||
Atmosferdeki ortalama O2 miktarı | y. Hacimce %20.8 (Günümüzün %104 kadarı) | ||||||||
Atmosferdeki ortalama CO2 miktarı | y. 250 ppm (Sanayi Devrimi başlangıcındakinin 1 katı) | ||||||||
Ortalama yüzey sıcaklığı | y. 14 °C (Günümüzün 0 °C yukarısı) |
Kuvaterner (Dördüncü Zaman), jeolojide yaklaşık son 2,588 ± 0,005 milyon yıllık dönemi kapsayan, Uluslararası Stratigrafi Komisyonunun (ICS) kabul ettiği jeolojik zaman cetveline göre tanımlanmış, Senozoik Zaman'ın sonuncu bölümüdür.[3] Neojen'in sonundan günümüze kadar devam eder.[3] Gayriresmî "Geç Kuvaterner" kavramı, son 0,5–1,0 milyon seneyi kapsar.[4]
Kuvaterner'in ilk dönemi olan Pleistosen'de büyük ölçüde astronomik etkilere bağlı olarak yüzden fazla sıcak ve soğuk devir yaşanmıştır. Yüksek genlikli ve düşük frekanslı sıcak ve soğuk devirler, Çibanyen başlarından itibaren yaşanmaya başlandı. Bundan dolayı başlıca büyük buzul ve buzul arası devirler, Orta ve Geç Pleyistosen'dedir. Yaklaşık 11.700 yıl önce başlayan Holosen ise hâlen içinde bulunduğumuz devirdir.
Kuvaterner, tipik olarak Milankoviç döngüsü ve ona bağlı iklim ve çevre değişiklilerinden kaynaklanan kıtasal buzun yineleyen biçimde büyüyüp küçülmesiyle tanımlanır.[5][6]