Macaristan Macarca: Magyarország | |||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Macaristan konumu (koyu yeşil) - Avrupa'da (koyu gri) | |||||||||||||||||||
Başkent ve en büyük şehir | Budapeşte | ||||||||||||||||||
Resmî dil(ler) | Macarca[1] | ||||||||||||||||||
Etnik gruplar (mikro nüfus sayımı 2016) | |||||||||||||||||||
Demonim | Macar | ||||||||||||||||||
Hükûmet | Üniter parlamenter cumhuriyet | ||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
Yasama organı | Ulusal Meclis | ||||||||||||||||||
Kuruluş | |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
Yüzölçümü | |||||||||||||||||||
• Toplam | 93.030 km2 (108.) | ||||||||||||||||||
• Su (%) | 0,74 | ||||||||||||||||||
Nüfus | |||||||||||||||||||
• 2020 tahminî | 9.769.526 | ||||||||||||||||||
• Yoğunluk | 105,3/km2 (78.) | ||||||||||||||||||
GSYİH (SAGP) | 2021 tahminî | ||||||||||||||||||
• Toplam | 342,708 milyar $ (54.) | ||||||||||||||||||
• Kişi başına | 35.088 $ (40..) | ||||||||||||||||||
GSYİH (nominal) | 2021 tahminî | ||||||||||||||||||
• Toplam | 176,543 milyar $ (53.) | ||||||||||||||||||
• Kişi başına | 18.075 $ (43.) | ||||||||||||||||||
Gini (2019) | 28.0 düşük · 16. | ||||||||||||||||||
İGE (2022) | ![]() çok yüksek · 46. | ||||||||||||||||||
Para birimi | Forint (HUF) | ||||||||||||||||||
Zaman dilimi | UTC+01.00 (OAS) | ||||||||||||||||||
• Yaz (YSU) | UTC+02.00 (OAYS) | ||||||||||||||||||
Trafik akışı | sağ | ||||||||||||||||||
Telefon kodu | +36 | ||||||||||||||||||
ISO 3166 kodu | HU | ||||||||||||||||||
İnternet alan adı | .hu ve .eu | ||||||||||||||||||
Resmî site kormany.hu |
Macaristan (Macarca: Magyarország, Macarca telaffuz: [ˈmɒɟɒrorsaːɡ]), Orta Avrupa'da Karpatlarda kurulu olan ve denize kıyısı olmayan bir ülkedir.[1][6] Komşuları; batıda Avusturya ve Slovenya, kuzeyde Slovakya, doğuda Romanya ve Ukrayna, güneyde Sırbistan ve Hırvatistan'dır.[6] Başkenti Budapeşte olan Macaristan, OECD, NATO, AB, Vişegrad Grubu ve Schengen üyesidir.[6] Ülkedeki resmî dil, Fin-Ugor dillerinden olan ve Avrupa Birliği'nin 24 resmî dilinden biri olan Macarcadır. Bu bağlamda Macarca, Avrupa Birliği'nde Fince, Estonca ve Maltaca ile beraber Hint-Avrupa dillerinden olmayan dört dilden biridir.
Hüküm süren Kelt (MÖ 450 sonrası) ve Roma (MÖ 9 - 5. yüzyıl) dönemlerinden sonra Macaristan'ın kuruluşu 10. yüzyılda Doğu Roma tarafından 1000 yılında tahta oturtulan I. István'ın büyük büyükbabası Árpád önderliğinde Macarların Asya'dan bölgeye gelişiyle Macaristan tarihi başlamaktadır. Macar Krallığı çeşitli kesintilerle de olsa 946 yıl varlığını sürdürdü. Bu süreçte de Batının kültürel merkezlerinden biri oldu. Zamanının süper güçlerinden olan Macaristan, ittifak devletleriyle girdiği I. Dünya Savaşı'nı kaybedince ülke topraklarının üçte ikisinden fazlasını 3.3 milyon etnik Macar halkıyla beraber kaybetti.[7] Buna neden olan ve 1920 yılında imzalanan Trianon Antlaşması, Macar tarihinin en kötü olaylarından biri olarak kabul edildiği gibi, ağır şartlarıyla bilinmektedir.[8][9][10] II. Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası ile birlik olan Macaristan, bunun ardından Sovyet Rusyası tarafından ele geçirildi ve 1947 ile 1989 yılları arasında komünist yönetimi benimsedi. Bu dönemde Macaristan, 1956 Macar Devrimi gibi olaylarla uluslararası bir tanınırlık elde etti. 1989 yılındaki devrimle Doğu Bloku'nun çökmesiyle sınırlarını Avusturya'ya açtı. Bu yıldan sonra da parlamenter cumhuriyet sıfatını elde etti. Bugün ülke geniş gelire sahip bir ekonomi barındırmaktadır.[11] Ayrıca bölgesel bazı kaynakları da tekelinde bulundurmaktadır.[12][13]
Önceki on yılda Macaristan dünyanın onuncu dinamik ekonomisi olarak gösterildiği gibi[14] dünyanın on beş turistik merkezinden biridir.[15][16] Aynı şekilde başkent Budapeşte, dünyanın en güzel kentlerinden biri olarak gösterilmektedir.[17][18] Ülkedeki Hévíz Gölü, dünyanın en büyük ikinci kaplıcasıdır. Yine Balaton Gölü, Orta Avrupa'daki en büyük göldür. Son olarak Hortobágy, Avrupa'nın en geniş otlağıdır.
Kaynak hatası: <ref>
"lower-alpha" adında grup ana etiketi bulunuyor, ancak <references group="lower-alpha"/>
etiketinin karşılığı bulunamadı (Bkz: Kaynak gösterme)