Bài viết này có thể bị ảnh hưởng do nhiều sự kiện đang diễn ra: Nga xâm lược Ukraina 2022. Thông tin trong bài viết này có thể thay đổi nhanh chóng khi sự kiện có chuyển biến. Các báo cáo ban đầu có thể không đáng tin cậy. Các cập nhật cuối của bài viết này không phản ánh thông tin mới nhất. |
Liên bang Nga
|
|
---|---|
Tên bản ngữ
| |
Quốc ca: Gosudarstvenny gimn Rossiyskoy Federatsii "Государственный гимн Российской Федерации" (tiếng Việt: "Quốc ca Liên bang Nga") | |
![]() Vị trí Liên bang Nga (xanh đậm) trên thế giới và các vùng đang chiếm đóng hoặc có tranh chấp (xanh nhạt) | |
Tổng quan | |
Thủ đô và thành phố lớn nhất | ![]() 55°45′B 37°37′Đ / 55,75°B 37,617°Đ |
Ngôn ngữ chính thức và ngôn ngữ quốc gia | Tiếng Nga |
Ngôn ngữ quốc gia được công nhận | Xem Ngôn ngữ tại Nga |
Sắc tộc (2010)[1] |
|
Tôn giáo chính | Xem Tôn giáo ở Nga |
Tên dân cư | Người Nga |
Chính trị | |
Chính phủ | Cộng hòa lập hiến liên bang Bán tổng thống chế dưới chế độ độc tài chuyên chế [2][3][4][5][6] |
Vladimir Putin | |
Mikhail Mishustin | |
Valentina Matviyenko | |
Vyacheslav Volodin | |
Lập pháp | Quốc hội Liên bang |
Hội đồng Liên bang | |
• Hạ viện | Duma Quốc gia |
Lịch sử | |
Hình thành | |
862 | |
882 | |
1283 | |
16 tháng 1 năm 1547 | |
22 tháng 10 năm 1721 | |
14 tháng 9 năm 1917 | |
7 tháng 11 năm 1917[8] | |
• Liên Xô | 30 tháng 12 năm 1922 |
• Tuyên bố | 12 tháng 6 năm 1990 |
8 tháng 12 năm 1991[a] | |
• Liên bang Nga | 25 tháng 12 năm 1991[b] |
12 tháng 12 năm 1993 | |
2 tháng 4 năm 1996 | |
Địa lý | |
Diện tích | |
• Tổng cộng | 17.098.246 km2[9] (chưa tính Krym)[c] (hạng 1) 6.601.670 mi2 |
• Mặt nước (%) | 13[11] (bao gồm vùng đầm lầy) |
Dân số | |
• Ước lượng 2021 | ![]() |
• Mật độ | 8,4/km2 (hạng 225) 21,8/mi2 |
Kinh tế | |
GDP (PPP) | Ước lượng 2021 |
• Tổng số | 4.328 nghìn tỷ USD[12] (hạng 6) |
29,485 USD[12] (hạng 55) | |
GDP (danh nghĩa) | Ước lượng 2021 |
• Tổng số | 1.710 nghìn tỷ USD[12] (hạng 11) |
• Bình quân đầu người | 11,654 USD[12] (hạng 64) |
Đơn vị tiền tệ | Rúp Nga (₽) (RUB) |
Thông tin khác | |
Gini? (2020) | ![]() trung bình |
HDI? (2019) | ![]() rất cao · hạng 52 |
Múi giờ | UTC+2 đến +12 |
Cách ghi ngày tháng | nn-tt-nnnn |
Giao thông bên | phải |
Mã điện thoại | +7 |
Mã ISO 3166 | RU |
Tên miền Internet |
Nga (Nga: Россия, chuyển tự. Rossiya IPA: [rɐˈsʲijə] ⓘ), tên đầy đủ là Liên bang Nga[15][16] (Nga: Российская Федерация, chuyển tự. Rossiyskaya Federatsiya IPA: [rɐˈsʲijskəjə fʲɪdʲɪˈraʦəjə] ⓘ, viết tắt là RF) là một quốc gia cộng hòa liên bang nằm ở phía Bắc của lục địa Á - Âu, đây là quốc gia có diện tích lớn nhất thế giới.[17]
Nga là một nhà nước cộng hòa liên bang với 85 thực thể liên bang. Nga có biên giới giáp với những quốc gia sau (từ tây bắc đến đông nam): Na Uy, Phần Lan, Estonia, Latvia, Litva và Ba Lan (cả hai đều qua tỉnh Kaliningrad), Belarus, Ukraina, Gruzia, Azerbaijan, Kazakhstan, Trung Quốc, Mông Cổ và Bắc Triều Tiên. Nước này cũng có biên giới trên biển với Nhật Bản (qua biển Okhotsk), Thổ Nhĩ Kỳ (qua biển Đen) và Hoa Kỳ (qua eo biển Bering), giáp với Canada qua Bắc Băng Dương. Với diện tích 17,098,246 km² (6,601,670 mi²), Nga là nước có diện tích lớn nhất thế giới, bao phủ gần 1/9 diện tích lục địa. Lãnh thổ Nga kéo dài toàn bộ phần phía bắc châu Á và 40% châu Âu, bao gồm 11 múi giờ và sở hữu nhiều loại môi trường, địa hình. Nga có trữ lượng khoáng sản và năng lượng lớn nhất thế giới, được coi là một trong những siêu cường năng lượng.[18][19][20][21] Nga cũng có diện tích rừng lớn nhất thế giới và các hồ của Nga chứa xấp xỉ 25% - tức 1/4 lượng nước ngọt không đóng băng của thế giới.[22]
Nga đã thiết lập tầm ảnh hưởng trên khắp thế giới từ thời Đế quốc Nga. Dưới thời kỳ Liên bang Xô viết, nhà nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên trên thế giới, Liên Xô được công nhận là một trong hai siêu cường thời đó cùng với Hoa Kỳ[23], đóng vai trò quan trọng hàng đầu trong thắng lợi của Khối Đồng Minh trong Thế chiến II[24][25][26]. Liên bang Nga được thành lập kể từ sau sự sụp đổ và tan rã của Liên Xô cùng Khối phía Đông vào năm 1991 và được công nhận là sự kế tục pháp lý của nhà nước Xô viết.[27]
Ngày nay, Nga là một trong những nhà nước sở hữu vũ khí hạt nhân được công nhận và đồng thời sở hữu kho vũ khí hủy diệt hàng loạt lớn nhất thế giới.[28] Nga là thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, G20, APEC, SCO, EurAsEC và lãnh đạo của Cộng đồng các Quốc gia Độc lập.
officially a democratic state with the rule of law, in practice an authoritarian dictatorship
<ref>
sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên uk
Lỗi chú thích: Đã tìm thấy thẻ <ref>
với tên nhóm “lower-alpha”, nhưng không tìm thấy thẻ tương ứng <references group="lower-alpha"/>
tương ứng, hoặc thẻ đóng </ref>
bị thiếu